წმიდა ამბროსი ოპტინელი

წინასიტყვაობა

პირველი და მთავარი წამაქეზებელი მიზეზი იმ თხზულებისა, რომელშიც ოპტინელი ბერის, სქემმღვდელმონაზონი მამა ამბროსის ცხოვრებაა აღწერილი, გახლავთ წმინდა ვალი ოპტინის სავანისა, შეენარჩუნებინა მადლიერი ხსოვნა თავისი მშობლიური ძვირფასი ბერისა და დიდი კეთილისმყოფლისა, ვისგანაც გადმოედინებოდა სიკეთე არა მარტო მონასტრის მამებსა და ძმებზე, არამედ მრავალ სხვა მისგან შორს მცხოვრებ პიროვნებებზე. მეორე მხრივ, სასურველი იყო შეედგინათ ბერის მთელი ცხოვრების აღწერა. შევაგროვე მასზე სხვადასხვა ცნობები, რომლებიც ჩნდებოდა პრესაში სხვადასხვა დროს, სხვადასხვა სასულიერო ჟურნალებში, ასევე ხელნაწერებსა და ზეპირ მონათხრობებში, რასაც მასთან ახლოს მყოფი ადამიანები გვიყვებოდნენ. ბოლოს, მესამე მხრივ, მინდოდა წარმომედგინა ძირფესვიანად გადამოწმებული ცნობები ბერის ცხოვრებიდან, რადგან ყველა, აქამდე გამოქვეყნებულ თხრობაში შეიმჩნევა ცდომილებები.

ბერი ამბროსის ცხოვრების შესახებ გვაქვს შემდეგი წყაროები:

1. ზეპირი და წერილობითი თხრობები ოპტინელი ბერებისა, რომლებიც ბერი ამბროსის ახლოს ცხოვრობდნენ, ასევე შამორდინოს მონაზვნების და სხვა დედათა მონასტრების, ასევე ზოგიერთი საერო პირების, რომლებიც მთელი სულით მისი ერთგულნი იყვნენ.

2. სკიტის ხელნაწერი მატიანე, რომელიც სკიტის ბიბლიოთეკაშივე ინახება.

3. არქივიდან ამოღებული ცნობები ბერზე: ოპტინის მონასტრის, ტამბოვისა და კალუგის სასულიერო საეპარქიო მმართველობის კონსისტორია.

4. ოპტინელი სქემმღვდელმონაზონ ამბროსის წერილები, რომლებიც ქვეყნდებოდა ჟურნალში „Душеполезное Чтение” („სულის სასარგებლო საკითხავი“).

5. თქმულება ოპტინელი ბერის სქემოსანი მღვდელ-მონაზონის ამბროსის ცხოვრებაზე, დაბეჭდილი ჟურნალ „დუშეპალეზნოე ჩტენია“-ში (1892-1894 წ.) არქიმანდრიტ გრიგოლის (ბორისოგლებსკი) მიერ.

6. მამა ამბროსი – ე. პოსელიანინი „Душеполезное Чтение“-ში 1892 წ.

7. მოკლედ თქმული ოპტინელ ბერზე სქემმონაზონ ამბროსიზე მისი სწავლებების დართვით. ბროშურა. ოპტინის უდაბნოს გამოცემა. მოსკოვი, 1893 წ.

8. ოპტინის მონასტრის ბერი ამბროსი. შამორდინოს ყაზანის ქალთა საზოგადოების გამოცემა. მოსკოვი, 1892 წ.

9. მძიმე დანაკლისი (ოპტინის ბერი ამბროსი). Е.П.Ч-на. ბროშურა, შამორდინოს ქალთა საზოგადოების გამოცემა, მოსკოვი, 1892 წ.

10. მცირე სტატიები ოპტინელ ბერ ამბროსიზე, რომლებიც იბეჭდებოდა სხვადასხვა დროს სხვადასხვა ჟურნალებში.

ბერზე და მისი ცხოვრების აღწერაზე მოგვიწია ზოგიერთ არაზუსტ ცნობაზე დაყრდნობა, რაც დიდი სიფრთხილით გავაკეთეთ.

წიგნი, რომელსაც გამოვცემთ, ორი ნაწილისგან შედგება. პირველ ნაწილში, სასურველია დავხატოთ ბერი ამბროსის პორტრეტი, ე.ი. ვაჩვენოთ, თუ ნელ-ნელა როგორ ამაღლდა სულიერ ცხოვრებაში, მიაღწია სრულყოფილებას და ჩამოყალიბდა „…სრულ კაცად, ქრისტეს სისავსის ასაკის ზომას“ (ეფეს. 4,13); მეორე ნაწილში კი – ვაჩვენოთ, ანდა შეძლებისდაგვარად გამოვავლინოთ მისი განსაკუთრებული დამსახურება, რომელმაც განადიდა ის ჩვენს სუსტსა და ურწმუნო დროში, ე.ი. მისი „ბერობა“, ანდა ხელმძღვანელობა სულთა სახსნელად, ვინც ეძებდა ხსნას, ბოლო ჟამამდე.

ამ, მცირედშემძლებელი ავტორისთვის მძიმე საქმის, ბერი ამბროსის ცხოვრების აღწერის გამო, არქიმანდრიტი აღაპიტი ითხოვს ლოცვით შეწევნას და ღვთის კურთხევას.

ს ა რ ჩ ე ვ ი
ამ წიგნში შესული თავებისა

პირველი ნაწილი

• ✞ I თავი - ალექსანდრე მიხეილის ძე გრენკოვის (შემდგომში სქემმონაზონი ამბროსის) დაბადება და აღზრდა


• ✞ II თავი - მიზეზები, რომლებმაც ალექსანდრე მიხეილის ძე აიძულეს, წასულიყო მონასტერში „განკითხვანი შენნი უფსკრულ მრავალ“


• ✞ III თავი - ოპტინის უდაბნო ალექსანდრეს მისვლამდე, მისი მოსვლა და განწესება ოპტინის საძმოში „ესერა განვეშორე სივლტოლითა და განვისუენე უდაბნოსა ზედა“


• ✞ IV თავი - ალექსანდრეს გადასვლა მონასტრიდან სკიტში და მისი მოღვაწეობის დასაწყისი


• ✞ V თავი - მამა ალექსანდრე – ბერი და მღვდელ-მონაზონი ავადმყოფობის ჯვრის ქვეშ „გარე მომადგეს მე სალმობანი სიკუდილისანი“


• ✞ VI თავი - მღვდელ-მონაზონ ამბროსის ცხოვრება სკიტში მაკარი ბერის აღსრულებამდე „აჰა ესერა, აწ არის დღე იგი ცხოვრებისაი“


• ✞ VII თავი - მღვდელ-მონაზონი ამბროსის ბერობის პირველი წლები სკიტის მმართველ მამა ილარიონის გარდაცვალებამდე


• ✞ VIII თავი - მღვდელ-მონაზონი ამბროსის ბერული მოღვაწეობის საერთო სახე (მისი გარეგნული ვითარება და აღთქმითი ცხოვრება)


• ✞ IX თავი - კვირა და სადღესასწაულო დღეები და განსაკუთრებული შემთხვევები „შრომითა და რუდუნებითა, მღვიძარებისა მრავალგზის. “


• ✞ X თავი - ბერი ამბროსის ზოგიერთი საერთო მოძღვრებანი, რომელთა უმრავლესობა მინაშენში მოსული ქალბატონების მიერაა ჩაწერილი


• ✞ XI თავი - ბერი ამბროსის მიერ შამორდინოს ყაზანის ქალთა სავანის დაფუძნება


• ✞ XII თავი - სქემოსანი მღვდელ-მონაზონი ბერი ამბროსის ზნეობრივი სახე


• ✞ XIII თავი - ბერი ამბროსის სახარებისეული სიყვარული, რომელიც გამოიხატებოდა მოყვასთან მიმართებაში მატერიალური დახმარებით და ბრძნული რჩევებით


• ✞ XIV თავი - ბერი ამბროსის წინასწარხედვის კიდევ რამდენიმე შემთხვევა, მოყოლილი საერო პირების მიერ და მისი წერილობითი რჩევები და დარიგებები


• ✞ XV თავი - მამა ამბროსის სიყვარული მოყვასის მიმართ, რომელიც გამოიხატებოდა მის მოქმედ ლოცვაში ღვთის წინაშე, ზებუნებრივი დახმარებით, სულიერი და ხორციელი სნეულებების კურნებით


• ✞ XVI თავი - ბერი ამბროსის სიტყვის ძალა, მისი ურთიერთობა მომსვლელებთან და გარეგნული სახე

მეორე ნაწილი

• ✞ I თავი - მღვდელ-მონაზონ ამბროსის მიერ რამდენიმე პირის სულიერი მესაჭეობა (სამი მოთხრობა)


• ✞ II თავი - ოპტინელი ბერი ამბროსის სიტყვები (ჩანაწერები)


• ✞ III თავი - მამა ამბროსის სულიერი შვილის (ქალბატონის) მოგონებიდან


• ✞ IV თავი - ბერული მესაჭეობა (წინა მოთხრობის გაგრძელება)


• ✞ V თავი - ბერის მესაჭეობა: სასწაულები და გამონათქვამები (წინა თხრობის გაგრძელება)


• ✞ VI თავი - ბერის მესაჭეობა (გაგრძელება)


• ✞ VII თავი - შამორდინოს პირველი წინამძღვრის სოფიო მიხეილის ასული ასტაფიევას გარდაცვალება და მისი მემკვიდრე


• ✞ VIII თავი - ბერი ამბროსის ორი ვიზიტი შამორდინოს ქალთა სავანეში 1888-1889 წწ. ახალი წინამძღვრის – მონაზონ ევფროსინეს დროს


• ✞ IX თავი - ბერი ამბროსის გადასვლა ოპტინის სკიტიდან შამორდინოს სავანეში


• ✞ X თავი - ბერი ამბროსის სენაკური ცხოვრება შამორდინოს ქალთა სავანეში და მისი ზრუნვა სავანეზე


• ✞ XI თავი - მამა ამბროსის სამწუხარო გარემოებანი შამორდინოს სავანეში და მისი წინასწარმეტყველება თავის მოახლოებულ სიკვდილზე


• ✞ XII თავი - ბერი ამბროსის სიცოცხლის უკანასკნელი დღეები


• ✞ XIII თავი - ბერი ამბროსის აღსასრული, დასაფლავების წეს-განგება და ქელეხი შამორდინოში


• ✞ XIV თავი - ბერი ამბროსის ცხედრის გადასვენება ოპტინის მონასტერში, მისი დაკრძალვა, ქელეხი და საბოლოო ცნობები ბერზე