წმიდა პალადი ჰელენოპოლელი

ლავსაიკონი

34. წინასწარმეტყველების ნიჭით დაჯილდოებული იოანე ტაბენესელი

ერთ ქალაქში, რომელსაც სახელად მგელი ერქვა, ცხოვრობდა ბერი იოანე. ის ბავშვობიდან კალატოზი იყო. მისი ძმა კი მღებავი. როცა იოანეს ოცდახუთი წელი შეუსრულდა, თავისი ძმა დატოვა და ხუთი წლის განმავლობაში მონასტრიდან მონასტერში მიმოდიოდა. ამის შემდეგ ამ ქალაქის მთის მწვერვალზე ავიდა და იქ სამი სენაკი ააშენა. ერთში ლოცულობდა, მეორეში სადილობდა, მესამეში კი ხელსაქმობდა. ამგვარ ყოფაში გაატარა მან ოცდაათი წელი. ამ ხნის განმავლობაში დაყუდებული ბერი სენაკის სარკმლიდან თავისი მსახურისგან იღებდა საზრდოს და იგი უფლისგან გახდა ღირსი წინასწარმეტყველების მადლის მიღებისა.

ბერმა იოანემ მრავალგზის შეატყობინა წინასწარ ნეტარ იმპერატორ თეოდოსის მოსალოდნელი ცვლილებები, როგორიც, მაგალითად, იყო: მძლავრი მაქსიმეს დამარცხება და გალიის (საფრანგეთის) მოქცევა. ასევე ახარა მას ევგენის ძლევაც. მეფე თეოდოსის ნეტარი მამისგან საკუთარი აღსასრული და, ამის შემდეგ, მისი ვაჟის გამეფების ამბავიც ეუწყა.

ბერ იოანეს, როგორც დიდ და სათნო ადამიანს, ყველა პატივს მიაგებდა. განსაკუთრებით კი ანგელოსთა თანამოდასე მეფე თეოდოსი. როცა მე სხვა ძმებთან ერთად ნიტრიის მთაზე ვიყავი, ჩვენ მისი სათნო ცხოვრების შესახებ გამოვიკითხეთ.

ძმათაგან ერთმა ასეთი რამ თქვა: ”მსურს, შევხვდე ისეთ ადამიანს, რომელიც მამა იოანეს იცნობს. ასევე მინდა, ვიცოდე, გავხდები თუ არა ღირსი მისი ხილვისა და მისგან სარგებლის მიღებისა. სანამ ყოველივე ამას არ შევიტყობ, არ წამოვალ ამ მთიდან”.

ეს რომ მოვისმინე, არავის არაფერი ვუთხარი, ისე წავედი და ერთი დღე ცალკე სენაკში დავეყუდე. მეორე დღეს სენაკის კარი გავაღე, ღმერთს შემწეობა ვთხოვე და თვრამეტი დღის მანძილზე თებეში ვიხეტიალე. მივდიოდი ხან ფეხით, ხან ნავით და ამ გზით მთის ძირს მივაღწიე.

ეს ის დრო იყო, როცა მდინარე ნილოსი დიდდებოდა და სულ უფრო მეტი ადამიანი ავადდებოდა. მეც დავსნეულდი და მცირე ხნით შევყოვნდი. როცა იმ ადგილს მივუახლოვდი, სადაც წმინდანი იყო, შესასვლელი კარი დაკეტილი დამხვდა, რადგან ძმებს აქ ზღუდე აეშენებინათ, რომელიც ას კაცს იტევდა. კარს ბერები ხუთი დღე კეტავდნენ და მხოლოდ შაბათსა და კვირას აღებდნენ. როცა ეს ამბავი შევიტყვე, გადავწყვიტე, შაბათის დადგომამდე მომეცადა. მოვიდა შაბათიც და ორი საათისთვის მასთან სასაუბროდ მივედი.

მამა იოანე სარკმელთან იჯდა და ვიღაცას ესაუბრებოდა. როცა მე დამინახა, მომიკითხა და თარჯიმნის საშუალებით მკითხა: ”ვინ ხარ და რისთვის მოხვედი?”

საუბრისას მასთან სოფლის მთავარი მოვიდა, მას ალპიდი ერქვა. ბერმა ის რომ დაინახა, ჩემთან საუბარი შეწყვიტა. მთავარს ადგილი დავუთმე და მათგან მოშორებით დავჯექი.

მე მოვიწყინე და გავბრაზდი ბერზე, რომელმაც შეურაცხმყო და მთავარს კი დიდი პატივით შეხვდა. გონება ამემღვრა და ვფიქრობდი, სამაგიერო როგორ მიმეზღო.

ამ ფიქრებში ვიყავი, როცა ქრისტეს წმინდა მსახურმა თავის თარჯიმანს, სახელად თეოდორეს, უხმო და უთხრა: `წადი და უთხარი სტუმრად მოსულ ძმას, რომ ნუ სულმოკლეობს, ახლავე დავემშვიდობები მთავარს და საუბარს კვლავ მასთან გავაგრძელებ~.

წმინდანს, როგორც ჩანს, ჩემი დაფარული ფიქრები შეეცნო. ეს რომ მოვისმინე, მისდამი მეტი მოკრძალება დამეუფლა. როცა მთავარი წავიდა, წმინდანმა ასეთი რამ მითხრა: ”რა გევნო ჩემგან, როცა პირველად მთავარს ვესაუბრე. ჩემი მხრიდან ეს უწესო მოქმედება არ არის და არც შენი განსაკითხი. არ იცი, რომ დაწერილია: ”არ სჭირდებათ ჯანმრთელებს მკურნალი, არამედ ავადმყოფებს” (მათე 9,12).

მე შენ მაშინ გიპოვი, როცა მომესურვება, ასევე შენც. მე თუ ვერ გასწავლი ან ვერ განუგეშებ, სამაგიეროდ, შენი ძმები გასწავლიან და ნუგეშსაც გცემენ. ის კი, მთავარი, სოფლის საეშმაკო საზრუნავს არის მიცემული. ახლა მცირე ხნით აეხილა თვალი. როგორც მრისხანე ბატონს დამონებულმა მსახურმა, ამანაც ცოტა დრო გამოძებნა და სარგებლის მისაღებად ჩემთან მოირბინა. ამიტომ ჩემი მხრიდან დანაშაული იქნებოდა, რომ ის დამეტოვებინა და საუბარი შენთან გამეგრძელებინა, რომელიც ისედაც მარადიული ცხოვრების მოსწრაფე ხარ”.

ეს რომ მოვისმინე, შევევედრე, რომ ჩემთვის ელოცა, რადგან დავრწმუნდი, რომ მამა იოანე ჭეშმარიტად საღვთო სჯულით იყო აღსავსე. მაშინ ბერმა თავისი მადლიანი მარჯვენა ფრთხილად მარცხენა ღაწვზე დამადო და მითხრა: `წინ მრავალი განსაცდელი გელოდება. მრავალ ბრძოლას დაითმენ უდაბნოში გასასვლელად. ამ ბრძოლაში თითქმის დაიძლევი კიდეც. მტერი მამისა და შენი და-ძმების მონაზვნურ გზაზე დადგომის სურვილით აღგძრავს. მე კი გახარებ, რომ ორივემ უკვე ამ სოფელს ზურგი აქცია. მამაშენი კიდევ შვიდი წელი იცოცხლებს. შენ კი უდაბნოში მოსაგრეობა დაითმინე და ნუ მიატოვებ მათი მიზეზით, რადგან დაწერილია: ”ვინც ადებს ხელს სახნისს და იყურება უკან, არ გამოდგება ღვთის სასუფევლისთვის” (ლუკა 9, 62).

ასეთი სასარგებლო რჩევისთვის ღმერთს მადლობა შევწირე. ამის შემდეგ მადლმოსილმა იოანემ მკითხა:

- გინდა, რომ ეპისკოპოსი გახდე?

მე კი მივუგე:

- არა მარტო მინდა, არამედ ვარ კიდეც.

მან მკითხა:

- რომელი ქალაქის?

მე მივუგე:

- მე ვარ ეპისკოპოსი სამზარეულოების, მაგიდების, ღვინით სავსე ჭურების. როცა ღვინო დაძმარებულია, ვშორდები, და თუ კარგია, ვსვამ. ასევე განვაგებ საჭმელს. თუ რომელიმეს მარილი აკლია ან სხვა საკმაზი, შევაზავებ და ისე მივირთმევ. ესაა ჩემი საეპისკოპოსო და განსაგებელი, რისთვისაც ნაყროვანებამ დამასხა ხელი.

ჩემს ნათქვამზე წმინდა მამას გაეღიმა და მითხრა:

- მიატოვე ასეთი საუბარი, რადგან შენ ეპისკოპოსი ნამდვილად გახდები. ოღონდ იცოდე, მრავალი განსაცდელის დათმენა მოგიწევს, მაგრამ თუ ჭირს გაექცევი, უდაბნოს ნუ მიაშურებ, რადგან იქ ვერავინ შეძლებს შენს ხელდასხმას.

როცა ღვთისკაცისგან ასეთი რამ მოვისმინე, უდაბნოში ძველ ადგილს დავუბრუნდი და წმინდა მამებს ყოველივე ვაუწყე. ისინი ორი თვის შემდეგ ნავით მის სანახავად წავიდნენ. მე კი, საწყალმა, წმინდანის ნათქვამი დავივიწყე და სამი წლის შემდეგ დავსნეულდი. ძმებმა ალექსანდრიაში გამგზავნეს, რადგან ლამის წყალმანკით დავავადმყოფდი. ალექსანდრიაში მირჩიეს, რომ პალესტინაში გავმგზავრებულიყავი, სადაც მსუბუქი ჰაერი იყო. პალესტინიდან ბითვინიაში წამოვედი და არ ვიცი, როგორ, კაცობრივი სწრაფვითა თუ უმჯობესის ხელდასხმით, ეს მხოლოდ უფალმა უწყის, გავხდი ღირსი ხელდასხმისა. ამავე დროს, გავიზიარე ნეტარი იოანე ოქროპირის გასაჭირიც, რადგან თერთმეტი თვის მანძილზე ბნელ სენაკში ვიყავი გამოკეტილი და ვიხსენებდი საკვირველი კაცის ნათქვამს, რომელიც წინასწარ მაუწყა და საქმითაც აღსრულდა.

ქრისტეს ჭეშმარიტმა და საკვირველმა მოღვაწემ სხვა რამეც მითხრა. მან მირჩია, უდაბნოში დავრჩენილიყავი და არსად გავსულიყავი. ბერმა თავისი თავის შესახებ ასეთი რამ მაუწყა: ”უკვე ორმოცდარვა წელია, რაც ამ სენაკში ვარ. ამ ხნის მანძილზე არც ქალის სახე მიხილავს, არც ფული. არც არავის უნახავს, თუ როგორ ვჭამ და ვსვამ”.

ამ წმინდანის შესახებ უფლის მხევალმა პიმენმა ასეთი რამ მიამბო: ”მართალია, პირისპირ მის ნახვას ვერ ვეღირსე, მაგრამ წმინდა იოანემ სხვა კაცის პირით შემომითვალა, რომ თებედან მოსული ალექსანდრიაში არ მივსულიყავი, რადგან განსაცდელი მელოდა. მე ყურად არ ვიღე მადლმოსილი ბერის ნათქვამი, რადგან ამ ქალაქის ნახვა მსურდა. გზად, ნიკიელთა ქალაქის მახლობლად, ნავით წავედი. ჩემთან მყოფ კაცებს ამ სოფლელ კაცებთან ჩხუბი მოუვიდათ. ერთ საჭურისს თითი მოჰკვეთეს, ერთი კი მოკლეს. წმინდა ეპისკოპოსი იოანე მდინარეში ჩააგდეს, ხოლო სხვებს აგინეს და ისე გააგდეს”. აი, ასეთია ღირსი იოანე თებელის წინასწარმეტყველება.

წინა თავი სარჩევი შემდეგი თავი