წმიდა პალადი ჰელენოპოლელი

ლავსაიკონი

21. წრფელი პავლე

ქრისტეს რჩეულმა და წმინდა მსახურმა ერაქსიმ, პირველმოხსენიებულმა კრონიოსმა და სხვა ძმებმა ერთი ამბავი მაუწყეს, რომლის მოთხრობასაც ახლა ვაპირებ: ”იყო ერთი მდაბიო მშრომელი კაცი, სახელად პავლე. ბუნებით უმანკო და წრფელი. მან ცოლად გარეგნულად ლამაზი, მაგრამ შინაგანად უკეთური ქალი შეირთო. ეს ქალი ქმრისგან მალულად მრუშობდა. ასე ცხოვრობდა ის რამდენიმე ხანს.

ერთ დღესაც, როცა პავლე მინდვრიდან სახლში ადრე დაბრუნდა, ნახა, რომ მისი ცოლი ვიღაც კაცთან ერთად მრუშობდა. ეს ამბავი ღვთის განგებით განცხადდა, რათა უფალს პავლესთვის ცხონების გზა ეჩვენებინა.

მან მრუშ კაცს ღიმილით უთხრა: ”ამ საქმეში მე არაფერი მესაქმება. ღმერთმა იცის, რომ ამიერიდან მე აქ აღარ ვარ საჭირო. ეს ქალიც და მისი შვილებიც შენი იყოს, მე კი შევმონაზვნდები”.

ეს რომ თქვა, აღარავისთვის არაფერი უთქვამს, ანტონი დიდის მონასტერს მიაშურა და წმინდა მამას სენაკის კარზე დაუკაკუნა. ხმაურზე ნეტარი ბერი გამოვიდა და ჰკითხა:

- რა გნებავს?

პავლემ მიუგო:

-მინდა, მონაზონი გავხდე.

ანტონიმ კი უთხრა:

- სამოცი წლის მოხუცისათვის შეუძლებელია ბერად შედგომა. წადი დაბაში, იშრომე, იცხოვრე და მადლობა შესწირე უფალს, რადგან უდაბნოში ცხოვრებას და გაჭირვებას ვერ დაითმენ.

პავლემ ისევ უთხრა:

- რასაც მასწავლი, იმას აღვასრულებ.

ანტონიმ კვლავ მიუგო:

- უკვე გითხარი, რომ მოხუცი ხარ და ვერ შეძლებ უდაბნოში მარტო ყოფნას. თუ ბერობა ძალიან გინდა, მიდი საძმოში, სადაც იტვირთავენ შენს უძლურებას. მე აქ მარტო ვმოსაგრეობ, ხუთხუთი დღე ვმარხულობ და შემდეგ ვჭამ.

ამ სიტყვებით აშინებდა ანტონი პავლეს და, როცა დაინახა, არ ისმენდა, თავისი სენაკის კარი დახურა, საიდანაც სამი დღის განმავლობაში საზრდოსათვისაც კი არ გამოსულა.

ამ ხნის განმავლობაში პავლე მოთმინებით იდგა კართან და იქაურობას არ შორდებოდა. მეოთხე დღეს წმინდანმა საჭიროებისათვის სენაკის კარი გააღო და გარეთ გამოვიდა. ბერმა პავლეს კვლავ უთხრა:

- რატომ მაწყენინებ, წადი აქედან, მოხუცო, შენი აქ ყოფნა შეუძლებელია.

პავლემ კი უპასუხა:

- შეუძლებელია ჩემი სხვაგან წასვლა, მინდა, აქ მოვკვდე.

წმინდა ანტონიმ შეხედა და ნახა, რომ საზრდო არ ჰქონდა: არც პური, არც წყალი და არც სხვა რამ. ასე გაეტარებინა მას ორი დღე. ბერს შეეშინდა, პავლე შიმშილისგან არ მომკვდარიყო, რადგან მარხვაში არ იყო გამოცდილი და მისი სიკვდილი მოეკითხებოდა, ამიტომაც შეიწყნარა და იმ დღიდან ისეთ მოღვაწეობას შეუდგა, რაც სიჭაბუკეშიც არ აღესრულებინა.

მამა ანტონიმ ფინიკის ფურცელი დაალბო და პავლეს უთხრა: ”აიღე და ისე დაწანი, როგორც მე”. მანაც აიღო და მეცხრე საათამდე წნავდა. დაწნა თხუთმეტი მხარი* დიდი შრომითა და მონდომებით. როცა წმინდა ანტონიმ მოწნული იხილა, ვერ იჯერებდა. მან გადაწყვიტა, პავლე უფრო მეტად გამოეცადა და უთხრა: ”კარგად არ დაგიწნავს, დაარღვიე და ახლიდან დაწანი”.

როგორც უკვე გითხარით, პავლე ოთხი დღის ნამარხულევი იყო, თანაც მოხუცი და უძლური. ანტონი დიდი ისევ აიძულებდა, რომ ბერობა გადაეფიქრებინა და უკან დაბრუნებულიყო. მაგრამ უფლის კეთილმა მსახურმა ხელახლა დაწნა გაცილებით ძნელად მოსაქსოვი ბაია, რომელიც თავდაპირველი ქსოვისგან გამრუდებულიყო.

ანტონი დიდმა დაინახა, რომ მოხუცი ყველაფერს უდრტვინველად აღასრულებდა და დამშვიდდა. მზის ჩასვლისას პავლემ მას უთხრა: ”ყველაფერი ისე გავაკეთოთ, როგორც მოისურვებ”.

ამ სიტყვებმა ანტონის გული უფრო მეტად მოდრიკა. მან დაინახა, რომ პავლე საზრდოს მიღებას არ ესწრაფოდა, არამედ ასეთი მარხვის შემდეგაც სთხოვდა, ყოველივე მისი ნებისამებრ განეგო.

ამის შემდეგ ანტონიმ უბრძანა, სუფრა გაეშალა, თავად კი ოთხი პური მოიტანა, თითოეული ექვს უნკიას იწონიდა. ისინი ბერმა მაგიდაზე დააწყო: ერთი თავისთვის დაილბო, სამი კი პავლეს დაულბო. ამის შემდეგ, ჩვეულებისამებრ, ფსალმუნი წარმოთქვა, თითოეულ ფსალმუნზე თორმეტჯერ ილოცა, რათა ამ გზითაც გამოეცადა სტუმარი. მოხუცმა ისე გულმოდგინედ ილოცა, რომ, ვფიქრობ, ერჩია ღრიანკალი ემწყემსა, ვიდრე მემრუშე ცოლის გვერდით ეცხოვრა. თორმეტგზის ლოცვის წარმოთქმის შემდეგ ანტონი და პავლე საჭმელად დასხდნენ. როგორც ვიცი, უკვე დაღამებულიყო. ბერმა ერთი პური შეჭამა, სხვებს კი ხელი არ ახლო. მოხუცი უფრო ნელა ჭამდა, ის ისევ იმ პურს ჭამდა, რომელიც თავდაპირველად აიღო.

ანტონი მას მოთმინებით ელოდა, შემდეგ კი უთხრა:

- მეორეც შეჭამე.

მან კი უპასუხა:

- თუ შენც შეჭამ, მეც შევჭამ, თუ არა და, არც მე მინდა.

წმინდა ანტონიმ მიუგო:

- საკმარისია ეს ერთი ჩემთვის, რადგან ბერი ვარ.

ამ სიტყვებზე პავლემ უპასუხა:

- ჩემთვისაც საკმარისია, რადგან მეც ბერობა მინდა.

როცა ორივე სუფრიდან წამოდგა, წმინდა ანტონიმ კვლავ თორმეტგზის ილოცა, თორმეტი ფსალმუნიც წარმოთქვა და დასაძინებლად მიწვა. შუაღამისას წმინდანმა კვლავ წამოაყენა პავლე სალოცავად. მათ გათენებამდე ილოცეს.

ანტონი დიდმა რომ დაინახა, როგორი მორჩილებით ლოცულობდა მოღვაწეობის მოსურნე პავლე, უთხრა:

- აი, ძმაო, თუ შეგიძლია ყოველდღე ასე დაითმინო, დარჩი ჩემთან.

მოხუცმა მიუგო:

- ამის გარდა თუ კიდევ სხვა რამის ჩვენება გსურს, არ ვიცი, როგორ შევძლებ, ამ ყველაფერს კი სიხარულით შევასრულებ, ღვთის შეწევნითა და თანადგომით.

გამოხდა ხანი და წმინდა ანტონიმ მას უთხრა:

- ჩვენი უფლის – იესო ქრისტეს სახელით გახდი მონაზონი!

როცა ანტონი დარწმუნდა, რომ პავლეს ყველა სათნოება მოეპოვებინა, იყო სულით უმანკო და წრფელი, თავისი სენაკისაგან სამი თუ ოთხი მილის მოშორებით სენაკი აუშენა და უთხრა: ”ღვთის მადლითა და შეწევნით, უკვე მონაზონი გახდი, ახლა კი მარტო დაეყუდე, რომ ეშმაკთან ბრძოლაში გამოცდილება მიიღო”.

ასე დაეყუდა პავლე მისგან მოშორებით ერთი წლის განმავლობაში და მიიღო ძალა ეშმაკსა და საკუთარ ვნებებზე ბატონობისა. ის ღვთისთვის სათნოდ და მკაცრად მოღვაწეობდა.

ერთ დღეს ნეტარ ანტონისთან ერთი ჭაბუკი მოიყვანეს. ის არაწმინდა სულებით იყო შეპყრობილი და ძალიან იტანჯებოდა, რადგან მასთან თავად მთავარი უწმინდური ეშმაკები იყვნენ. ის ისე იყო გაბოროტებული, რომ ცასაც გმობდა.

წმინდა მამამ რომ იხილა ჭაბუკის ტანჯვა, მომყვანებს უთხრა:”ამის განკურნება არ შემიძლია, რადგან ისეთ სიმაღლემდე არა ვარ ასული, რომ ეშმაკთა მთავარი განვდევნო. ეს მადლი წრფელ პავლეს აქვს მინიჭებული”.

ამ სიტყვების შემდეგ მან ჭაბუკი გამოცდილ მონაზონთან წაიყვანა და უთხრა:

- ბერო პავლე, განდევნე ამ კაცისგან ეშმაკი, რათა გამოჯანსა- ღებული დაბრუნდეს სახლში და განადიდოს უფალი.

პავლემ ჰკითხა:

- შენ რას აკეთებ?

ანტონიმ მიუგო:

- არ მცალია, რადგან სხვა საქმე მაქვს.

ეს რომ თქვა, ანტონიმ ჭაბუკი ბერთან დატოვა, თავად კი სენაკში დაბრუნდა.

ამის შემდეგ ყოვლადუმანკო ბერი ადგა, ლოცვა წარმოთქვა, რომ ამ გზით შეწევნა მიეღო. ეშმაკეულს კი უთხრა:

- მამა ანტონიმ ბრძანა, რომ ბოროტი მაგ კაცისგან გავიდეს და ადიდებდეს ღმერთს.

ეშმაკმა კი გინებით მიუგო:

- არ გავალ, გემოთმოყვარე და ამაოდმეტყველო ბერო!

ამის გამგონე ნეტარმა მამამ თავისი მოსასხამი აიღო, ჭაბუკს ბეჭებზე ურტყამდა და ამბობდა:

- გამოდი მაგისგან, რადგან დიდ ანტონის უბრძანებია!

ეშმაკი კი პავლესთან ერთად ანტონისაც აგინებდა და გაბოროტებული ამბობდა:

- იხილეთ ღორმუცელები, რომლებიც არ კმაყოფილდებიან იმით, რაც აქვთ. რა საერთო გაქვთ ჩვენთან, რატომ გვეწინაააღმდეგები?

ღირსი პავლე ისევ ეუბნებოდა მათ:

- თუ არ გახვალთ, წავალ და ვეტყვი ქრისტეს, ვფიცავ იესოს სახარებას, ახლავე წავალ მასთან, ვაი შენ, უბედურო!

ეს რომ მოისმინა უკეთურმა, იესოს გმობაც დაიწყო და თქვა:

- არ გავალ!

ამან წმინდა პავლე განარისხა, ის თავისი სენაკიდან გამოვიდა და შუადღის საშინელ სიცხეში დადგა. ეგვი პტის სიცხე კი, მით უმეტეს იმ ადგილისა, თანასწორია ქალდეველთა ცეცხლისა.

პავლე იდგა კლდეზე, როგორც სვეტი, ლოცულობდა და ამბობდა: ”შენ ხედავ, იესო ქრისტე, რომელიც ჯვარს ეცვი პონტოელი პილატეს მიერ, არ ჩამოვალ კლდიდან, არც შევჭამ და არც დავლევ, სანამ არ მომისმენ და არ გაიყვან ამ კაცისგან ეშმაკს, თუ არა და აქ ასე მოვკვდები”.

ასეთი სიტყვებით ევედრებოდა იესოს წრფელი და თავმდაბალი პავლე. თავისი სათხოვარი ბოლომდე ჯერ კიდევ არ ჰქონდა ნათქვამი, რომ პავლეს სენაკის ქვემოთ ეშმაკმა დაიძახა: ”გავალ, ძალითა და გაჭირვებით გავდივარ. ამიერიდან გავშორდები ამ კაცს და აღარასოდეს მივეკარები, რადგან თავმდაბალი და წრფელი პავლე განმდევნის მე, სად წავიდე, არ ვიცი”. – ეს თქვა და სწრაფად დატოვა ჭაბუკი. ის დიდ ვეშაპად გადაიქცა, სამოცდაათი წყრთა სიგრძე ჰქონდა და თრევით წავიდა მეწამულ ზღვისკენ, რათა აღსრულებულიყო სულიწმიდის ნათქვამი: ”ჭეშმარიტების აღმომსუნთქველი სიმართლეს აცხადებს, ცრუ მოწმე კი - ცბიერებას” (იგავები, 12, 17). სხვა ადგილას კი ამბობს: ”ამას მოვხედავ – მორჩილსა და მშვიდს, აკანკალებულს ჩემს სიტყვაზე” (ესაია 66, 2), რადგან შედარებით პატარა ძალის ეშმაკები სათნოებით შემოსილი დიდი ადამიანების მიერ განიდევნებიან, რომლებსაც ჭეშმარიტი სარწმუნოება აქვთ. ხოლო ეშმაკთმთავრებისა და უდიდეს მას სიბოროტით გამორჩეულებს თავმდაბალი და მორჩილი ადამიანები დევნიან”.

ასეთია საკვირველი ამბები გონებით წრფელი და თავმდაბალი პავლესი. მან არა მხოლოდ ეს, არამედ სხვა უფრო ამათზე აღმატებული საქმეები ჩაიდინა, მას ბერებმა წრფელი შეარქვეს.

* მხარი - საზომი.

წინა თავი სარჩევი შემდეგი თავი