ტროპარი, ხმა 4: ვითარცა საღმრთო საუნჯე დაფარული ქვეყანასა ზედა, ქრისტემან გვიჩუენა ჩუენ თავი შენი, წინამორბედო და ნათლისმცემელო, ყოველნი უკუე პოვნასა მისსა შემოკრებულნი გალობით მაცხოვარსა ყოველთასა უგალობთ, რომელი აცხოვნებს სულთა ჩუენთა მეოხებითა შენითა.

კონდაკი, ხმა 2: წინასწარმეტყველო ღმრთისაო და წინამორბედო მადლისაო, თავი შენი, ვითარცა ნიჭი საღმრთო ვპოვნეთ ქუეყანით და კურნებათა მოვიღებთ ყოვლადვე, რამეთუ კვალადცა, ვითარცა პირველ ქადაგებ სოფელსა შინა სინანულსა.

სხვა კონდაკი, ხმა 2: იროდის მიერ უსჯულოთა ბილწთა დედათათვის თავი მოგეკვეთა, წინამორბედო, ხოლო ჩუენ პატიოსანსა ამას თავის პოვნას შენსა ვიხარებთ და გიღაღადებთ: ევედრე ქრისტესა ღმერთსა მონიჭებად ჩუენდა დიდი წყალობაი.

სხვა კონდაკი, ხმა 6: ნათელ-საჩინო და საღმრთო სუეტი, სანთელი მზისა, თავი თვისი წინამორბედმან ნათელშემოსილი განცხადებულ-ჰყო კიდეთა შინა და განწმენდს სარწმუნოებით თაყუანისმცემელთა მისთა და ესრეთ მწოდებელთა: ნათლისმცემელო ქრისტესო ყოვლადბრძენო, გვაცხოვნენ ჩუენ ყოველნი.

მესამედ პოვნა პატიოსნისა თავისა წმიდისა წინამორბედისა და ნათლისმცემლისა იოანესი მართლმადიდებელი ეკლესიის ერთ-ერთი ძველი და ღრმა სულიერი შინაარსის მქონე დღესასწაულია.

წმინდა იოანე ნათლისმცემლის თავის პოვნის გადმოცემა ჯერ კიდევ მეოთხე საუკუნიდან იღებს სათავეს.

პირველი პოვნა მოხდა მეოთხე საუკუნეში, კონსტანტინე დიდის დროს, როდესაც წარმართული საფლავიდან გადაასვენეს და პატივი მიაგეს.

მეორე პოვნა მოხდა ოთხას ორმოცდათორმეტ წელს, იმპერატორ მარკიანესა და პატრიარქ ანატოლის დროს, როცა თავი კვლავ იქნა აღმოჩენილი და კონსტანტინეპოლში დაბრძანდა.

მესამე პოვნა მოხდა რვაას ორმოცდაათ წელს, ბიზანტიის იმპერატორ მიქაელ მესამისა და პატრიარქ იგნატის მმართველობის პერიოდში.

გადმოცემის თანახმად, როცა წმიდა იოანე ოქროპირი გადაასახლეს, კონსტანტინეპოლში შფოთი ატყდა. ამასთან დაკავშირებით წმიდა იოანე ნათლისმცემლის პატიოსანი თავი ემესაში გადააბრძანეს, აქედან კი სარკინოზთა თავდასხმების დროს კომანში ჩამოასვენეს. ხატმბრძოლთა ერესის მძვინვარების ჟამს სიწმიდე მიწაში ჩაფლეს. ხატთაყვანისცემის აღდგენის შემდეგ პატრიარქ ეგნატეს უფლისგან ეუწყა წმიდა იოანე წინამორბედის პატიოსანი თავის ადგილსამყოფელი. მწყემსმთავარმა ამის შესახებ იმპერატორს აუწყა. მან კომანში გააგზავნა ელჩები, რომლებსაც პატრიარქის მიერ მითითებულ ადგილას დახვდა სიწმიდე. ეს მოხდა რვაას ორმოცდაათ წელს. ღვთის სასწაულებრივი ნიშნებითა და მოღვაწე ბერთა მეშვეობით აღმოჩენილი, საზეიმოდ გადაასვენეს კონსტანტინეპოლში და სახალხოდ დაასვენეს სათაყვანებლად. მოგვიანებით წმინდა ნაწილების ნაწილი რომში გადაიტანეს (დღეს ინახება სან სილვესტრო ინ კაპიტეის ბაზილიკაში), ნაწილი კი სხვადასხვა ქრისტიანულ ქალაქშია დაცული. მისი ნაწილი ინახება წმიდა ათონის მთაზე.

იოანე ნათლისმცემელი ქრისტიანულ ტრადიციაში არის „გზის გამკვალავი“, რომელმაც მოამზადა ხალხი მესიის მოსვლისთვის. მისი თავის პოვნა და თაყვანისცემა ხაზს უსვამს მის უნიკალურ ადგილს გადარჩენის ისტორიაში: ის არის „კაცთაგან დაბადებულთაგან უდიდესი“. ეს სიტყვები ეკუთვნის თავად იესო ქრისტეს (მათე 11, 11). იოანემ ქრისტეს მოწმობა გაუწია და სინანულის ქადაგებით მოამზადა ეკლესია.

მართლმადიდებელი ეკლესია არ თაყვანს სცემს რელიკვიებს, როგორც ღმერთს, არამედ პატივს მიაგებს მათ, როგორც სულიწმიდის ტაძრებსა და მადლის გადამტანებს. წმინდა იოანეს თავის პოვნა მოგვიწოდებს გავიხსენოთ, რომ სიმართლე და სიწმიდე ვერ დაიფარება სიბნელეში; ისინი ღვთის განგებით კვლავ ჩნდებიან მრავალთა სანუგეშოდ და ეკლესიის წევრების გამოსაფხიზლებლად.

იოანეს ქადაგების მთავარი თემა იყო: „მოინანიეთ, რამეთუ მოახლოვდა ცათა სასუფეველი“. ამ დღესასწაულის ლიტურგიკული ტექსტები მორწმუნეებს მოუწოდებენ სულიერი მზადყოფნისკენ, გულის გაწმენდისკენ და ქრისტესთან პირისპირ შეხვედრისთვის მომზადებისკენ.

მესამედ პოვნა დაემთხვა ხანას, როცა ბიზანტიაში ხატმებრძოლეობა იყო. წმინდა ნაწილების აღდგენა და თაყვანისცემა სიმბოლურად აღნიშნავდა ეკლესიის გამარჯვებას სულიერ ბრძოლებში და ღვთაებრივი მადლის კვლავ გამოცხადებას ქრისტიანულ საზოგადოებაში.

მესამედ პოვნა წმინდა იოანე ნათლისმცემლის თავისა არ არის მხოლოდ ისტორიული მოგონება. ეს არის ლიტურგიკული გამოცდილება, რომელიც გვახსენებს: სინანულის აუცილებლობას, ქრისტეს მოსვლის მზადყოფნას, წმინდანთა ძვირფასი ნაწილთა თაყვანისცემის სულიერ მნიშვნელობას, ეკლესიის უწყვეტობას დროსა და სივრცეში.

„წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი II, თბილისი, 2001 წ.

მოუსმინე: