ღირსი ზაქარია მმარხველი, პეჩორელი მოღვაწეობდა პეჩორის შორეულ გამოქვაბულში, -აღმოსავლეთ სლავური სამყაროს ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს მონასტერში, რომელიც ცნობილია მკაცრი ასკეტური წესითა და მრავალი წმიდანის აღზრდით.
ზაქარიას ამქვეყნიური ცხოვრების შესახებ ისტორიული წყაროები მცირე ცნობებს გვაწვდიან. ცნობილია, რომ იგი ახალგაზრდობიდანვე მიემართებოდა ღმრთის სიყვარულისა და სულიერი სრულყოფისაკენ. მან დატოვა სოფლისა და ოჯახის ჩვეულებრივი ცხოვრება და წავიდა პეჩორის ლავრაში, სადაც დადო მონაზვნური აღთქმა.
ღირსი მამა გამოირჩეოდა განსაკუთრებული მმარხველობით: ცეცხლზე დამზადებულ საზრდელს არ ღებულობდა, იკვებებოდა მხოლოდ ბალახით, ჭამდა დღეში ერთხელ, მზის ჩასვლის შემდეგ. ასეთი მკაცრი მარხვით მოიზღუდავდა თავს, რის გამოც ეკლესიამ მას უწოდა „მმარხველი“.
მისი ღვაწლი მოიცავდა: ხანგრძლივ მარხვას და თავშეკავებას, ღამისთევასა და უწყვეტ ლოცვას, დუმილსა და გულის სიწმინდის დაცვას.
იგი ცხოვრობდა როგორც ნამდვილი უდაბნოს მამა, მიუხედავად იმისა, რომ მონასტერში იმყოფებოდა. მისი სენაკი იქცა ლოცვისა და შინაგანი ბრძოლის ადგილად, სადაც იგი ებრძოდა ვნებებს და ამარცხებდა მათ ღვთის მადლით.
ღვაწლის შედეგად ღირსმა ზაქარიამ მოიპოვა: გულისმხილველობის მადლი, ანუ ადამიანთა შინაგანი მდგომარეობის შეგრძნება, სულიერი განსჯის უნარი, სიმდაბლე, რომელიც იყო მისი მთავარი სათნოება.
მისი თანამედროვენი აღნიშნავდნენ, რომ იგი არ ეძიებდა დიდებას, არამედ ფარულად ცხოვრობდა, თუმცა მისი სიწმინდე მაინც ნათლად გამოჩნდა.
მისი ღვაწლი სათნო ეყო უფალს. მხოლოდ მისი სახელის გაგონებაზეც კი ბოროტი სულები კრთოდნენ. წმიდა მამას ანგელოზთა ხედვისა და წინასწარცნობის ნიჭიც ჰქონდა მიმადლებული.
ღვაწლით გამობრძმედილმა ღირსმა ზაქარიამ მშვიდობით შეჰვედრა სული უფალს. მისი წმიდა ნაწილები დაიდო პეჩორის ლავრის გამოქვაბულებში, სადაც მრავალი წმიდანის უხრწნელი ნეშტია დაცული.
ეკლესია მას იხსენებს როგორც მარხვისა და სულიერი სიფხიზლის მაგალითად — ბერს, რომელმაც სხეულის დათრგუნვით სულის თავისუფლება მოიპოვა.
ღირსი ზაქარიას ცხოვრება გვასწავლის:
მარხვა არ არის მხოლოდ საკვებისგან თავშეკავება, არამედ ვნებების მოთოკვა;
სულიერი ცხოვრება ითხოვს სიმდაბლესა და ფარულ ღვაწლს;
ჭეშმარიტი სიწმინდე არ ეძებს გამოჩენას, არამედ ღმერთთან ერთობას.
მისი მაგალითი განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია მონაზვნებისა და ყველა ქრისტიანისთვის, ვინც ცდილობს შინაგან განწმენდას და ღმერთთან მიახლოებას.
„წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი I, თბილისი, 2001 წ.