ტროპარი: ხმატკბილად მხმობარეო ორღანოო, ოქროსა ნესტვო, მდინარეო საღმრთოთა სწავლათაო, მვედრებელთა შენთა გვითხოვე ცოდვათა მოტევება, იოანე ოქროპირო, მეოხ-გვეყავნ წინაშე სამებისა.
ტროპარი, ხმა 8: პირისა შენისა მადლი, ვითარცა ოქრო გამობრწყინდა, და სოფელი განანათლა უპოვარებისა საუნჯენი სოფელსა შინა განამრავლნა, და სიმაღლე სიმდაბლისა გვიჩუენა ჩუენ: არამედ ვითარცა იგი სიტყვითა შენითა განმჰსწავლენ ჩუენ, ეგრეთვე სიტყვასა ქრისტე ღმერთსა ევედრე მამაო ოქროპირო შეწყალებად სულთა ჩუენთათვის.
კონდაკი, ხმა 8: ზეცით მოიღე საღმრთო მადლი, და ბაგითა შენითა ყოველთა ასწავე თაყვანის-ცემა სამებისა მხოლოისა ღმრთისა, იოანე ოქროპირო, ყოვლად-სანატრელო, ღირსო, ღირსად გაქებთ შენ, რამეთუ ხარ მოძღვარი, ვითარცა საღმრთოდ გამოჩინებული.
მსოფლიო ეკლესიის დიდი მოძღვარი - იოანე ოქროპირი ოთხას შვიდ წელს გარდაიცვალა ქალაქ კომანში, მესამე გადასახლებაში გადასახლების ადგილისაკენ მიმავალ გზაზე.
მისი დევნა დაკავშირებული იყო:
თეოფილე ალექსანდრიელთან;
იმპერატრიცა ევდოქსიასთან;
და კონსტანტინეპოლის კარზე არსებულ დაპირისპირებასთან.
მისი სიკვდილის შემდეგ, კათედრაში მყოფმა ეპისკოპოსებმა არ ისურვეს წმიდანის სახელი მოეხსნათ კრებიდან, რის გამოც მისი სიმართლე და ღირსება მორწმუნეებში განსაკუთრებით განდიდდა.
ქრისტიანული ზნეობის მტრებთან შეუპოვრად მებრძოლ იოანეს ბევრი მტრობდა. მის მტრებს შორის ერთი მეტისმეტად ძლიერი იყო დედოფალი ევდოქსია. სწორედ მისი დაჟინებით ჩამოაცილეს წმიდა მღვდელმთავარი სამწყსოს.
იოანე ოქროპირის უჟამო სიკვდილმა მეტად დაამწუხრა ქრისტიანები. მათ კონსტანტინეპოლის პატრიარქს პროკლეს სთხოვეს, მეფესთან აღეძრა შუამდგომლობა წმიდა მამის ნაწილების კონსტანტინეპოლში გადმოსვენების შესახებ.
30 წლის შემდეგ, როცა კათედრაზე ავიდა იმპერატორი თეოდოსი მეორე, დედოფლის (ევდოქსიის) ვაჟი, სამეფო კარსა და ეკლესიაში დაიწყო პატივისცემა იოანე ოქროპირისადმი.
რა გახდა მიზეზი აღდგომისა და ნაწილთა დაბრუნებისა?
დედოფალი ევდოქსია სიკვდილის შემდეგ ბევრ განსაცდელს აყენებდა თეოდოსის ოჯახს — ტრადიციის მიხედვით მათ სიზმრად ეცხადებოდა.
კონსტანტინეპოლის ხალხი მუდმივად ითხოვდა იოანეს სახელის განდიდებას.
პატრიარქი პროკლე, იოანეს მოწაფე, არ წყვეტდა მისი უდანაშაულობის აღდგენას.
ამ ყველაფერმა გამოიწვია ისტორიული გადაწყვეტილება — იონე ოქროპირის ნეტარი ნაწილები აღმოეყვანათ და პატივით დაბრუნებულიყო კონსტანტინეპოლში.
ევდოქსიას ვაჟმა, იმპერატორმა თეოდოსი მეორემ თანხმობა განაცხადა, მაგრამ ოთხას ოცდათვრამეტ წელს იმპერიის მიერ კომანში.სიწმიდის ჩამოსასვენებლად გამოგზავნილმა დელეგაციამ მღვდელმთავრის კუბოს ძვრაც ვერ უყვეს. იმპერატორი მიხვდა თავის შეცდომას და დაწერა ეპისტოლე, რომელშიც წმიდანს თავისი დედისა და საკუთარი ცოდვების მიტევებას სთხოვდა. როცა ეპისტოლე წმიდა კუბოსთან წაიკითხეს, ის შემსუბუქდა და ადვილად ასწიეს.
სიწმიდე დიდმოწამე ირინეს სახელობის ტაძარში დაასვენეს. როცა პატრიარქმა ლუსკუმა გახსნა, მღვდელმთავრის ცხედარი უხრწნელი აღმოჩნდა. მეფემ მუხლი მოიყარა მის წინაშე და ცრემლებით ითხოვა შეწყალება. დილით კუბო წმიდა მოციქულთა ტაძარში იქნა გადასვენებული. მრევლმა შესძახა: „მიიღე შენი ტახტი, მეუფე!“ პატრიარქმა და კუბოსთან მდგარმა ღვთისმსახურებმა კი დაინახეს, რომ მღვდელმთავარმა ბაგეები გახსნა და წარმოთქვა „მშვიდობა ყოველთა!“
ეს სიტყვები უკანასკნელი იყო, რაც ოქროპირს სიცოცხლეში უთქვამს, და ტრადიციის მიხედვით, ღმერთმა დაამოწმა მისი სიმართლე.
აღმოყვანების დღესასწაული ოკტოიქში და მენაიონში შემდეგი თემებით აღინიშნება:
იოანეს უდანაშაულობა და მართლმადიდებლური რწმენის სამართალი;
ევდოქსიისა და კარის მონანიება;
მოძღვარი, რომელმაც სიტყვით გადაასწრო მოვლენებს და გახდა მთელი ეკლესიის „სითბო და სინათლე“.
სად ინახებოდა და ინახება წმიდა ნაწილები?
ისტორიულად კონსტანტინეპოლში — წმიდა მოციქულთა ტაძარში (სადაც მეფეთა სამარხები იყო — დღეს აღარ არსებობს).
დღეს იოანე ოქროპირის ნაწილები ნაწილობრივ ინახება: ვატიკანსა და ბარიბარიტანის ტაძრებში; ათონზე; სხვადასხვა მართლმადიდებელ მონასტრებში; ასევე სტამბოლში მცირე ნაწილები.
„წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი I, თბილისი, 2001 წ.