ტროპარი, ხმა 4: სულიერი გონიერებითა და განსჯით გამობრწყინებულო, ღირსო მამაო იოსებ, გულის დაფარული მოძრაობანი განარჩიე და მონანულთა სულები განკურნე; ლოცვითა და მდუმარებით განამტკიცე ეკლესია, და ახლა, ზეცათა შინა მდგომარე, ევედრე ქრისტესა ღმერთსა, რათა გვიბოძოს გონების განწმენდა და სულთა ჩვენთა ხსნა.
კონდაკი, ხმა 3: ანალიზის ნიჭითა და მადლით შემოსილო, ღვთისმეტყველების არა სიტყვით, არამედ ცხოვრებით მქადაგებელო, იოსებ ღირსო მამაო, სიმდაბლით მოიპოვე სიბრძნე ზეციური და სინანულის გზა მრავალთ უჩვენე; ევედრე უფალსა, რათა მოგვმადლოს სულიერი ხედვა და ჭეშმარიტი მშვიდობა.
ღირსი იოსებ ანალიტელი მეოთხე საუკუნეში მოღვაწეობდა და ეკლესიის მიერ პატივდებულია, როგორც განდეგილური ცხოვრების მაგალითი და სულიერი განსჯის — ანალიზის — მადლით შემკული მამა, რის გამოც ეწოდა ანალიტელი, ანუ სულიერად განმსჯელი და გულისმხილველი.
ღირსი იოსებ ანალიტელი, რაითელი „ბრძენ იყო. და სწავლულ ყოვლითა საქმითა, და ღმერთი იყო მის თანა”. მან უარყო ამქვეყნიური დიდება და ახალგაზრდობიდანვე მიუძღვნა თავი მონაზვნურ ღვაწლს. იოსები დამკვიდრდა მდუმარებასა და ლოცვაში, განუწყვეტელ მარხვასა და შრომაში. მისი სულიერი თვალები განმტკიცდა, რათა ერჩია კეთილი ბოროტისაგან და დაენახა ადამიანის გულის დაფარული განზრახვები.
ღირსი მამა გამოირჩეოდა:
სულიერი გონიერებითა და განსჯის ნიჭით;
სიმდაბლითა და შეურაცხყოფის მოთმინებით;
სიტყვითა და დუმილით სწავლებით, რადგან ხშირად დუმილი მისთვის ქადაგებაზე მეტს ნიშნავდა.
მისთანა მრავალი მიდიოდა რჩევისა და სულიერი განკურნებისათვის. იგი არასოდეს კიცხავდა, არამედ სინანულის გზას მშვიდად და ნათლად უჩვენებდა.
ერთხელ სულიერი დამოძღვრის სათხოვნელად წმიდანთან მისულმა ბერმა კარის ღრიჭოდან „იხილა იგი ყოვლადვე თავითგან ვიდრე ფერხამდე, ვითარცა ცეცხლი მოტყინარე, დგა რაი იგი ლოცვასა შინა თვისსა“. როცა მამა იოსებმა შეიტყო, რომ გაცხადდა „საქმე მისი“, „შეეშინა. ნუუკუ აწყინებდენ მას ძმანი” და ღმერთს ევედრა, დაეფარა მისი ღვაწლი. ამ დღიდან წმიდანი არავის ეჩვენებოდა.
ექვსი წლის შემდეგ, წმიდა იოსებმა მისი მოწაფის, ამბა გელასის სენაკის კარზე დააკაკუნა. „და განვიდა ამბა გელასი და პოვა მოძღვარი იგი თვისი მდგომარე კარსა ზედა”. გელასიმ უსაყვედურა მოძღვარს, რად დამტოვეო ობლად, წმიდა მამამ კი მიუგო, უწყის უფალმა, მე არსად წავსულვარ, არც წმიდა ზიარებას მოვკლებივარ, მაგრამ „თქვენგანი არავინ მხედვიდაო”. შემდეგ მოსვლის მიზეზიც გააცხადა: „დღეს მივიცვლები ხორცთა ამათგან უბადრუკთა უფლისა ჩემისა და ვინებე, რაითამცა შენ დაჰმარხენ იგინი”. აბმა გელასი ყურადღებით უსმენდა მოძღვრის უკანასკნელ დამოძღვრას „სარგებლისათვის სულისა და მოლოდებისათვის კეთილისა მერმისა საუკუნოისა”. ბოლოს მამა იოსები იატაკზე დაწვა, გულზე ხელები დაიწყო და მიიცვალა. „პირი მისი ბრწყინვიდა, ვითარცა მზე”.
ბერებმა პატივით დაკრძალეს წმიდა ცხედარი. ეს მოხდა რაითელ მამათა მოწყვეტამდე, მეოთხე საუკუნეში. ეკლესიამ იგი განადიდა, როგორც ღირსი მამა, სულიერი ანალიზისა და ჭეშმარიტი განსჯის მოძღვარი.
„წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი I, თბილისი, 2001 წ.