ტროპარი, ხმა 4: ეპისკოპოსო და წმიდაო მოწამეო თეოგენე, მწყემსო კეთილო და ჭეშმარიტების აღმსარებელო, დევნის ჟამს სული დასდევ ცხოვართათვის შენთა და სისხლით დაამოწმე ქრისტე ღმერთი. სულის სიმტკიცით შეარცხვინე უღმერთონი და ეკლესია განამტკიცე რწმენაში; ევედრე უფალსა, რათა დაიცვას სამწყსო მისი და აცხოვნოს სულნი ჩვენნი.

კონდაკი, ხმა 3: მოწამებრივი გვირგვინით შემკობილო და მღვდელმთავრული მადლით განბრწყინებულო, თეოგენე, ქრისტეს მტრების წინაშე უშიშრად წარდექ და მახვილის ქვეშ აღასრულე აღსარება შენი. აწ ზეციურ საკურთხეველთან მდგომარე ევედრე მაცხოვარსა, რათა მოგვმადლოს მშვიდობა და სიმტკიცე სარწმუნოებაში.

წმიდა თეოგენი მოღვაწეობდა IV საუკუნის დასაწყისში — იმ მძიმე და გარდამტეხ ეპოქაში, როდესაც რომის იმპერიაში ქრისტიანობა ჯერ კიდევ იდევნებოდა, თუმცა უკვე ახლოვდებოდა დიდი ცვლილება. მისი ეპისკოპოსობა ემთხვევა დიოკლეტიანესა და მაქსიმიანეს დევნათა ბოლო ეტაპს და ლიცინიუსის მმართველობის პერიოდსაც, რომელიც აღმოსავლეთში კვლავ სასტიკად დევნიდა ქრისტიანებს.

პარიონი (Πάριον) — ქალაქი მისიისა და ჰელესპონტის რეგიონში (დღევანდელი მცირე აზია) — მნიშვნელოვანი სავაჭრო და კულტურული ცენტრი იყო, სადაც ქრისტიანული თემი უკვე ჩამოყალიბებული იყო, თუმცა ხშირად განიცდიდა წარმართთა ზეწოლას.

ეპისკოპოსი, თეოგენი შეუპოვრად ქადაგებდა ქრისტეს ჭეშმარიტ მოძღვრებას; ამხნევებდა დევნილ მორწმუნეებს; ზრუნავდა ღარიბებზე, ქვრივებსა და ობლებზე; ამხელდა წარმართობასა და კერპთაყვანისმცემლობას.

მისი სიტყვა უბრალო, მაგრამ ძალმოსილი იყო, და მრავალი წარმართი მოექცა ქრისტიანობაზე.

ლიცინიუსის ბრძანებით პარიაში განახლდა ქრისტიანთა დევნა. ეპისკოპოსი თეოგენი, როგორც სამწყსოს წინამძღოლი, პირველი იქნა შეპყრობილი. მას მოსთხოვეს, შეეწირა მსხვერპლი კერპებისათვის და ეღიარებინა იმპერატორის ღვთაებრივი ძალაუფლება.

ტრიბუნმა ზალიკინტუსმა მოსთხოვა მას, ნებსით განეცხადებინა უარი მღვდელმთავრის წოდებაზე და სამხედრო სამსახურში შესულიყო, მან მტკიცე უარით უპასუხა: „მე ვემსახურები ერთსა ღმერთსა ჭეშმარიტსა, იესო ქრისტეს, რომლის წინაშეც ყოველი იმპერატორი მიწიერი მეფეა და მონა.“

ამ აღსარების გამო იგი სასტიკად სცემეს და საპყრობილეში ჩააგდეს.

საპყრობილეში წმიდანმა საზრდელის მიღებაზე უარი განაცხადა, განუწყვეტლივ ლოცულობდა, ამხნევებდა სხვა პატიმრებს და მადლობდა ღმერთს, რომ ღირსი გახდა ქრისტესათვის ტანჯვისა. გადმოცემის მიხედვით, მის ლოცვებს თან ახლდა საოცარი სიმშვიდე და სულიერი ნათელი, რამაც მრავალი დამთვალიერებელი განაცვიფრა.

მაშინ მას ზღვაში დახრჩობა მიუსაჯეს. თეოგენმა დრო ითხოვა ლოცვისათვის. იგი მშვიდობითა და მადლიერებით შეხვდა სიკვდილს, წარმოთქვა ბოლო ლოცვა ეკლესიისა და თავისი სამწყსოსათვის და სიხარულით მიეგება მოწამებრივ გვირგვინს. ლოცვისას კი ისე გაბრწყინდა, რომ მენავეები და ზოგი იმ მეომართაგანი, რომელთაც წმიდანის დახრჩობა ჰქონდა დავალებული, ქრისტიანობაზე მოექცნენ, სხვებმა მაინც მოახერხეს მისი ზღვაში გადაგდება. ეს მოხდა ქრისტეშობიდან დაახლოებით სამას ოც წელს. მოგვიანებით ქრისტიანებმა წყლიდან გამოასვენეს მღვდელმთავრის უხრწნელი ცხედარი და ქალაქის გალავანთან დაკრძალეს. აქ შემდგომში უამრავი კურნება აღესრულებოდა.

წმიდა მოწამე თეოგენი მალევე იქნა შერაცხილი წმიდანთა დასში. მისი საფლავი პარიაში გახდა ლოცვისა და სასწაულთა ადგილი. ეკლესია მას იხსენიებს, როგორც:

მტკიცე აღმსარებელსა და ეპისკოპოს-მოწამეს;

მწყემსს, რომელმაც სული დასდო ცხოვართათვის;

ჭეშმარიტების ნათელ მახარებელს დევნის ჟამს.

მისი ხსენება აღესრულება მართლმადიდებლურ კალენდარში (ადგილობრივი ტრადიციის მიხედვით განსხვავებული თარიღით).

წმიდა თეოგენი გვასწავლის:

ეპისკოპოსის უმაღლეს მოწოდებას — სამწყსოსთვის საკუთარი სიცოცხლის შეწირვას;

სიმტკიცეს რწმენაში ძალადობისა და სიკვდილის შიშის წინაშე;

ქრისტიანული სიყვარულის გამარჯვებას ძალაუფლებასა და მახვილზე.

მისი ცხოვრება არის მოწოდება ეკლესიის მსახურთა და ყოველი მორწმუნისათვის — ერთგულება ქრისტესადმი ყოველ ჟამსა და ვითარებაში.

ChatGPT

მოუსმინე: