ტროპარი, ხმა 4: მოციქულთა თანასწორო მსახურო, სამოცდაათთაგან რჩეულო ტიმონ, დიაკონობითა და ეპისკოპოსობითა შენითა ეკლესიას სიწმინდე შემატე. სახარების ნათლითა წარმართნი გაანათლე და მოწამებრივი სიმტკიცით განდიდდი. ევედრე ქრისტესა ღმერთსა, რათა შეიწყალნეს სულნი ჩვენნი.

კონდაკი, ხმა 3: სული წმიდის მადლით აღჭურვილმან, სიყვარულით ემსახურე ქრისტეს ეკლესიას, ტიმონ; მოწყალებითა და ქადაგებითა მრავალნი ჭეშმარიტებას მოაქცინე. ზეცით მდგომი აწ ევედრე უფალსა, რათა მოგვმადლოს სარწმუნოება მტკიცე და სულთა ჩვენთა დიდი წყალობა.

წმიდა მოციქული ტიმონი მოხსენიებულია საქმეთა მოციქულთა წიგნში (საქმე 6; 1–6), როგორც ერთ-ერთი იმ შვიდი დიაკონისა, რომლებიც მოციქულებმა დაადგინეს იერუსალიმის ეკლესიაში. ეს მოვლენა ეკლესიის ისტორიაში განსაკუთრებულ მნიშვნელობას ატარებს, რადგან წარმოადგენს ეკლესიური იერარქიის ფორმირების პირველ საფეხურს.

დიაკონთა არჩევა განპირობებული იყო არა ადმინისტრაციული აუცილებლობით, არამედ ღრმა თეოლოგიური აზრით:

მოციქულები აცხადებენ, რომ „არა სათნო არს ჩუენდა დატევებაი სიტყვისა ღმრთისაი და მსახურებაი ტაბლებსა.“ (საქმე 6; 2). ამით ეკლესია ადრეულ ეტაპზევე აყალიბებს მსახურებათა ჰარმონიას — ლიტურგიული, ქადაგებითი და სოციალურ-მოწყალებითი მსახურებების ურთიერთშევსებას.

ტიმონი, როგორც დიაკონი, წარმოადგენს ამ სინთეზის ცოცხალ მაგალითს.

საეკლესიო გადმოცემის მიხედვით, წმიდა ტიმონი ეკუთვნოდა სამოცდაათ მოციქულთა კრებულს (ლუკა 10; 1), რაც მიუთითებს მის უშუალო მონაწილეობაზე ქრისტეს სამოციქულო მისიაში. სამოცდაათნი განიხილებიან, როგორც ეკლესიის მისიონერული გაფართოების წინამორბედნი — ისინი განაგზავნილნი იყვნენ „ყოველსა ქალაქსა და ადგილსა“, სადაც თავად უფალი უნდა მისულიყო.

ტიმონის მოღვაწეობა ამ კონტექსტში განასახიერებს ქრისტიანობის გეოგრაფიულ და კულტურულ გაფართოებას, იერუსალიმიდან წარმართულ სამყაროში.

პატრისტიკული წყაროები (ევსევი კესარიელი, დოროთე ტირელი და სხვა) გვამცნობენ, რომ წმიდა ტიმონი შემდგომში ხელდასხმულ იქნა ბოსტრას ეპისკოპოსად (სირია–არაბეთის რეგიონი). აქ იგი ასრულებს უკვე არა მხოლოდ დიაკონულ, არამედ სრულ სამწყსო და მოძღვრებით მსახურებას.

მისი ეპისკოპოსობა ეკლესიის თვითშეგნების მნიშვნელოვან ეტაპს ასახავს:

ეპისკოპოსი არის მოციქულთა მემკვიდრე, მისი მსახურება აერთიანებს ქადაგებას, ლიტურგიასა და ეკლესიის ერთობის დაცვას.

ტრადიციის თანახმად, წმიდა ტიმონი დევნის დროს ცეცხლში ჩააგდეს, მაგრამ სასწაულებრივად უვნებლად გადარჩა. ეს მოვლენა ეკლესიის ცნობიერებაში განიმარტება, როგორც:

ღვთის მადლის დამადასტურებელი ნიშანი;

მოწამის შინაგანი გამარჯვება სტიქიებზე;

ძველი აღთქმის სამ ყრმის პროტოტიპის აღსრულება ახალ აღთქმაში.

ზოგი გადმოცემა მის მოწამებრივ აღსასრულსაც გვაუწყებს, სხვანი კი — მშვიდობით განსვენებას. ორივე შემთხვევაში ეკლესია მას პატივს მიაგებს, როგორც მოწამეობრივი სულის მატარებელს, რადგან ქრისტესთვის მზადყოფნა უკვე თავისთავად მოწამეობაა.

წმიდა მოციქული ტიმონის პიროვნება აერთიანებს:

დიაკონულ მსახურებას (მოწყალება);

მოციქულებრივ ქადაგებას (მისია);

ეპისკოპოსურ პასუხისმგებლობას (ეკლესიური ერთობა);

მოწამეობრივ ცნობიერებას (თავდადება).

ამგვარად, იგი ეკლესიისთვის რჩება სრული ქრისტიანული მსახურების სინთეზურ მაგალითად, სადაც სიყვარული, სარწმუნოება და სიმართლე განუყოფელია.

მღვდელი ბასილი

მოუსმინე: