ქრისტეშობა ქრისტიანული სარწმუნოების საფუძველია და იმ უმნიშვნელოვანეს მოვლენას აღნიშნავს, რომელსაც ეწოდება ძე ღვთის განკაცება. სიტყვა „განკაცება“ ნიშნავს იმას, რომ ღმერთი, უხილავი და უსასრულო, გახდა ადამიანი — რეალური, ხორციელი, ისტორიაში მცხოვრები პიროვნება. ეს სწავლება ცენტრალურია ქრისტიანობაში და მის გარეშე შეუძლებელია ქრისტეს, ეკლესიისა და ადამიანის ხსნის სწორად გაგება.

ვინ არის იესო ქრისტე ქრისტიანული სწავლების მიხედვით?

იესო ქრისტე არ არის მხოლოდ დიდი მასწავლებელი ან წინასწარმეტყველი. იგი არის ძე ღვთისა, მეორე პირი წმიდა სამებისა — მამა, ძე და სულიწმიდა. ეს ნიშნავს, რომ ქრისტე საუკუნითგან არსებულია და სამყაროს შექმნამდე არსებობდა.

სახარება იოანე ასე იწყება: „დასაბამში იყო სიტყვა, და სიტყვა იყო ღმერთთან, და სიტყვა იყო ღმერთი“ (ინ. 1:1). სწორედ ეს „სიტყვა“ (ლოგოსი) განკაცდა და გახდა ადამიანი.

რას ნიშნავს განკაცება?

განკაცება ნიშნავს, რომ ღმერთმა არ უბრალოდ მიიღო ადამიანის გარეგნობა, არამედ ჭეშმარიტად გახდა ადამიანი — სხეულით, სულით, გონებითა და ნებით. ამავე დროს, მან არ დაკარგა თავისი ღვთაებრივი ბუნება. ქრისტეში არსებობს ორი ბუნება — ღვთაებრივი და ადამიანური — განუყოფლად და შეურევნელად.

ეს სწავლება ჩამოყალიბდა ეკლესიის მიერ, რათა თავიდან აეცილებინა მცდარი შეხედულებები, თითქოს ქრისტე იყო მხოლოდ ღმერთი ადამიანის სახით ან მხოლოდ ადამიანი განსაკუთრებული მადლით.

რატომ გახდა ღმერთი ადამიანი?

ქრისტიანული სწავლების მიხედვით, ადამიანის მთავარი პრობლემა ცოდვა და სიკვდილია, რომლებიც ღმერთთან კავშირს არღვევს. ადამიანი საკუთარი ძალებით ვერ შეძლებდა ამ მდგომარეობიდან გამოსვლას.

ღმერთი გახდა ადამიანი, რათა:

ადამიანური ბუნება შიგნიდან განეკურნა;

ცოდვა დაეძლია მორჩილებით;

სიკვდილი დაემარცხებინა საკუთარი სიკვდილითა და აღდგომით;

ადამიანს ღმერთთან კავშირის აღდგენის გზა გაეხსნა.

როგორც წმიდა ათანასე ალექსანდრიელი წერს: „რაც არ იქნა მიღებული, ის არ იქნა განკურნებული“ — ანუ ქრისტემ უნდა მიეღო სრული ადამიანური ბუნება, რათა იგი სრულად განეკურნა.

ქრისტეშობის ისტორიული რეალობა.

ქრისტე იშვა კონკრეტულ დროსა და ადგილას — ბეთლემში, რომის იმპერიის მმართველობის პერიოდში. მისი დედა იყო ქალწული მარიამი, ხოლო შობა მოხდა სულიწმიდის მოქმედებით და არა ადამიანური ნების შედეგად.

ქრისტეს შობის სიმდაბლე — გამოქვაბული, ბაგა, მწყემსები — ხაზს უსვამს იმას, რომ ღმერთი არ მოვიდა ძალაუფლებით, არამედ სიყვარულით. იგი დაიბადა სიღარიბეში, რათა ყოველი ადამიანი, მიუხედავად სოციალური მდგომარეობისა, მისთვის ახლობელი ყოფილიყო.

რას ნიშნავს ქრისტეშობა ადამიანისათვის?

ქრისტეშობა არ არის მხოლოდ ისტორიული ფაქტი. იგი ნიშნავს, რომ:

ღმერთი ადამიანს არ გაურბის, არამედ მასთან მოდის;

ადამიანის სხეული და მიწიერი ცხოვრება ღირსეული ხდება;

ყოველი ადამიანი მოწოდებულია განღმრთობისკენ — ღმერთთან ერთობისკენ.

ქრისტიანობაში ხსნა არ არის მხოლოდ ცოდვების მიტევება, არამედ ადამიანის სრული განახლება — სულითა და სხეულით.

ქრისტეშობა ეკლესიის ცხოვრებაში.

ეკლესია ქრისტეშობას დღესასწაულად აღნიშნავს, რადგან ამ დღით იწყება ხსნის ისტორიის ხილული განხორციელება. დღესასწაულს წინ უძღვის შობის მარხვა, რომელიც ადამიანს ამზადებს ქრისტეს მისაღებად.

ლიტურგიულ ტექსტებში ქრისტეშობა სიხარულისა და ნათლის თემით არის გამსჭვალული: „ქრისტე იშვა — ადიდეთ!“ ეს მოწოდება არა მხოლოდ სიტყვიერ ზეიმს, არამედ შინაგან გარდაქმნას გულისხმობს.

ქრისტეშობა ქრისტიანული სარწმუნოების გულია. იგი გვასწავლის, რომ ღმერთი არის სიყვარული, რომელიც არ რჩება შორს ადამიანის ტკივილისა და სუსტობისგან. განკაცებით ღმერთი ადამიანურ ცხოვრებას მარადიულ მნიშვნელობას ანიჭებს.

ამ სწავლების გაცნობით ადამიანი იწყებს ქრისტიანობის არსის გაგებას — რატომ არის ქრისტე ცენტრალური ფიგურა, რატომ არსებობს ეკლესია და რას ნიშნავს ჭეშმარიტი ხსნა.

როგორ მოხდა ქრისტეშობა?

მაცხოვარი სოფლისა, უფალი ჩვენი იესო ქრისტე ყოვლადწმიდა ქალწულ მარიამისაგან იშვა იუდეის ბეთლემში იმპერატორ ავგუსტუს ოქტავიანეს დროს. იმ ხანებში გამოვიდა ბრძანება, აღეწერათ რომის მთელი იმპერიის მოსახლეობა, რომლის ერთ პროვინციასაც პალესტინა წარმოადგენდა. ებრაელებს ჩვეულებად ჰქონდათ, საყოველთაო აღწერები ტომებისა და გვარების მიხედვით ჩაეტარებინათ. თითოეულ ტომსა და გვარს თავისი ქალაქები და მამამთავართა სახელებთან დაკავშირებული ადგილები ჰქონდა. რადგან მარიამი და იოსები დავით მეფის შთამომავლები იყვნენ, აღწერისთვის დავითის ქალაქში - იუდეის ბეთლემში ჩავიდნენ. ბეთლემში ჩასული მარიამისა და იოსებისთვის არც ერთ სასტუმროში არ აღმოჩნდა თავისუფალი ადგილი და ისინი იძულებულნი გახდნენ, ქალაქის განაპირას მდებარე ერთ გამოქვაბულს შეჰფარებოდნენ, რომელიც უამინდობისას პირუტყვთა სადგომს წარმოადგენდა. ამ გამოქვაბულში, პირუტყვთა საკვებად და საფენად მიმობნეულ თივასა და ჩალაში, ზამთრის ცივ ღამეში იშვა მაცხოვარი სოფლისა. უმტკივნეულოდ ნაშობი ჩვილი ყოვლადწმიდა ღვთისმშობელმა თავად გაახვია სახვევებში და ბაგაში მიაწვინა, „რამეთუ არა იყო მათა ადგილ სავანესა მას“ (ლკ. 2,7). შუაღამის სიჩუმეში, მახლობლად, სოფელში მწყემსები „ველთა დგებოდეს და ჴუმილვიდეს საჴუმილავსა ღამისასა სამწყსოსა მათსა“. ანგელოზებმა პირველად სწორედ მათ ახარეს მხსნელის განკაცება: „ნუ გეშინინ, რამეთუ აჰა ესერა გახარებ თქუენ სიხარულსა დიდსა, რომელი იყოს ყოვლისა ერისა: რამეთუ იშვა დღეს თქუენდა მაცხოვარი, რომელ არს ქრისტე უფალი, ქალაქსა დავითისსა“ (ლკ. 2,10-11). მწყემსებმა გულითა და ჭეშმარიტი სარწმუნოებით თაყვანი სცეს ახალშობილ ჩვილს. მათ შემდეგ ახლად გაბრწყინებული უჩვეულო ვარსკვლავის წინამძღოლობით „მოგუნი აღმოსავალით მოვიდეს იერუსალიმად. თაყუანისცემად მისა“ (მთ. 2,1-2) და, როცა იხილეს ყრმა მაცხოვარი, „დავარდეს და თაყუანის-სცეს მას; და აღაღეს საუნჯეთა მათთა, და შეწირეს მისა ძღუენი: ოქრო, გუნდრუკი და მური“ (მთ. 2,11): ოქრო - როგორც მეფეს, გუნდრუკი - როგორც ღმერთს და მური - როგორც ადამიანს.

ქრისტეშობის დღესასწაულს ეკლესია პირველი საუკუნიდან აღნიშნავს. მოციქულთა კანონებში ვკითხულობთ: „შობის დღესასწაულს უნდა უქმობდნენ, რადგან იგი ადამიანებს აძლევს სიხარულს მარიამ ქალწულისგან ამ სოფლის გადასარჩენად ღვთის სიტყვის შობით“.

IV საუკუნიდან როგორც აღმოსავლეთის, ისე დასავლეთის ეკლესიები მაცხოვრის შობას 25 დეკემბერს აღნიშნავენ.

„წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი IV, თბილისი, 2003 წ.

მოუსმინე: