მთავარი ლოცვანი ფსალმუნნი ახალი აღთქმა ძველი აღთქმა დაუჯდომლები პარაკლისები განმარტებები სხვადასხვა თემები წიგნის შესახებ

✞ კანონთა გალობა დიდმარხვაში ✞


შვიდეული შვიდეულის დღეები თარიღი საცისკრო კანონი კანონი ღმრთისმშობლისა პარაკლიტონიდან
თვენიდან პარაკლიტონიდან
ცისკრად სერობაზე სერობაზე სერობაზე
1-ლი პარასკევი
შაბათი
კვირა [1]
22.02
23.02
24.02
22.02
– [2]
24.02 [3]
23.02 [1]

მიცვალებულთა



– [5]
მე-2 ორშაბათი
სამშაბათი
ოთხშაბათი
ხუთშაბათი
პარასკევი
შაბათი
კვირა [1]
25.02
26.02
27.02
28.02
01.03
02.03
03.03 [7]
25.02
26.02
27.02
28.02
01.03
02.03
– [8]
30.03 [7]
31.03
01.04
02.04
03.03

03.04




მიცვალებულთა

+
+
+
+


– [5]
მე-3 ორშაბათი
სამშაბათი
ოთხშაბათი
ხუთშაბათი
პარასკევი
შაბათი
კვირა [3]
04.03
05.03
06.03
07.03
08.03
09.03
10.03 [7]
04.03
05.03
06.03
07.03
08.03
09.03
– [10]
04.04
05.04
06.04
07.04
– [9]

10.03




მიცვალებულთა

+
+
+
+


– [5]
მე-4 ორშაბათი
სამშაბათი
ოთხშაბათი
ხუთშაბათი
პარასკევი
შაბათი
კვირა [4]
11.03
12.03 [7]
13.03
14.03
15.03
16.03 [7]
17.03 [7]
11.03
12.03
[12]
14.03
[13]
16.03
[14]
08.04
13.03 [11]
19.04
15.03 [11]17.03

21.03




მიცვალებულთა

+
+




– [5]
მე-5 ორშაბათი
სამშაბათი
ოთხშაბათი
ხუთშაბათი
პარასკევი
შაბათი
კვირა [5]
18.03
19.03
20.03
21.03
22.03
23.03
24.03
18.03
19.03
20.03
– [16]
22.03
– [18]
24.03 [19]
23.03
10.04
– [15]

– [17]





მიცვალებულთა

+
+




– [5]
მე-6 ორშაბათი
სამშაბათი
ოთხშაბათი
ხუთშაბათი
25.03
26.03
27.03
28.03 [7]
25.03
26.03
27.03
28.03
– [20]
11.04 [21]
12.04
13.04



+
+
+
+

 

(1) – დიდმარხვის I, II, III, IV და V შვიდეულების პარასკევს, სერობის ჟამზე იგალობება მიმდინარე ხმის მიცვალებულთა კანონი პარაკლიტონიდან (შაბათის ცისკრის), ამასთან I შვიდეულში დაემატება I შვიდეულის შაბათს დამთხვეული თვენის წმიდის ცისკრის კანონი და მწუხრის დასდებელნი, რომელთა შორის პირველად იგალობება კანონი თვენიდან, შემდეგ კი პარაკლიტონიდან (იხ. მარხვანი, 1901 წ. გვ. 154).


(2) – წმიდა თეოდორე ტირონის კანონი.


(3) – კანონები პარაკლიტონისა და მართლმადიდებლობის კრების კანონი მარხვანიდან, წმ. იოანე ნათლისმცემლის თავის პოვნის განგებასთან ერთად.


(4 – დიდმარხვის I კვირიაკეს საღამოს სერობის ჟამზე იგალობება წინასწარმეტყველთა კანონი და დასდებელნი მარხვანიდან (იხ. მარხვანი, 1901 წ. გვ. 178 და 154).


(5) – უკეთუ კვირა დღეს შესრულებული იყო ღამისთევა, ღმრთისმშობლის კანონს არ ვგალობთ (იხ. მარხვანი, 1901 წ. გვ. 87).


(6) – დიდმარხვის II შვიდეულის ორშაბათიდან სერობის ჟამზე იგალობება თვენის იმ წმიდათა კანონი და მწუხრის დასდებელნი, რომელთა ხსენებაც აღესრულება ლაზარეს შაბათიდან თომა მოციქულის კვირიაკემდე, მიმდინარე ხმის ღმრთისმშობლის კანონთან ერთად (პარაკლიტონიდან). პირველად იგალობება კანონი ღმრთისმშობლისა და შემდგომ თვენისა. III გალობის შემდეგ, კონდაკი და წარდგომა ღმრთისმშობლისა, ხოლო კანონის შემდეგ, მწუხრის დასდებელნი თვენის წმიდისა (იხ. მარხვანი, 1901 წ. გვ. 187).


(7) - თუ უპირატესი ინებებს, ქართველ წმიდათა ხსენება (03.03; 06.03; 10.03; 12.03; 16.03; 17.03; 28.03; 1.04; 2.04; 10.04), შესაძლებელია შესრულდეს იოანე ნათლისმცემლის თავის პოვნის (24.02) ან 40 მოწამეთა (9.03) განგების მსგავსად. ასეთ შემთხვევაში ცხრილში ცვლილებები იქნება შესატანი.


(8) - კანონები პარაკლიტონისა, მარხვანისა და წმიდა გრიგოლ პალამას კანონი მარხვანიდან.


(9) - შაბათის ცისკრის ოთხსაგალობელი.


(10) - კანონები პარაკლიტონისა, ჯვრის თაყვანისცემის კანონი მარხვანიდან.


(11) – დიდი მარხვის მე-4 შვიდეულის ოთხშაბათსა და პარასკევს თვენის რიგის წმიდათა განგებანი გადაიტანება შესაბამისად სამშაბათსა და ხუთშაბათს სერობაზე (იხ. მარხვანი, 1901 წ. გვ. 288; 308.


(12) – ჯვრის თაყვანისცემის კანონი მარხვანიდან (იხ. მარხვანი, 1901 წ. გვ. 292).


(13) – ჯვრის თაყვანისცემის კანონი მარხვანიდან (იხ. მარხვანი, 1901 წ. გვ. 308).


(14) – კანონები პარაკლიტონისა, მარხვანისა და წმიდა იონე სინელის (კიბის აღმწერელის) კანონი მარხვანიდან.


(15) – დიდმარხვის V შვიდეულის ოთხშაბათს მცირე სერობის ჟამზე კანონები დაიტევება (იხ. მარხვანი, 1901 წ. გვ. 353).


(16) – წმიდა ანდრია კრიტელის და მარიამ მეგვიპტელის სინანულის კანონი მარხვანიდან. ამ დღის თვენის წმიდის კანონი და მწუხრის დასდებელნი იგალობება IV კვირიაკეს საღამოს სერობის ჟამზე, ან სხვა დღეს ნებისამებრ უპირატესისა (იხ. მარხვანი, 1901 წ. გვ. 329).


(17) – დიდმარხვის V შვიდეულის პარასკევს მცირე სერობა აღესრულება სენაკებში კანონების გარეშე, ხოლო „კანონი მიცუალებულთა ხმისა, იგალობების სასაფლავოთა შინა“ (იხ. მარხვანი, 1901 წ. გვ. 384).


(18) – ღმრთისმშობლის დაუჯდომელი და კანონი მარხვანიდან, ამ დღის თვენის წმიდის კანონი და მწუხრის დასდებელნი იგალობება V შვიდეულის ორშაბათ საღამოს სერობის ჟამზე, ან სხვა დღეს ნებისამებრ უპირატესისა (იხ. მარხვანი, 1901 წ. გვ. 386).


(19) – კანონები პარაკლიტონისა, მარხვანისა და ხარების წინადღესასწაულისა. წმიდა მარიამ მეგვიპტელის აკოლუთია მარხვანიდან (იხ. მარხვანი, 1901 წ. გვ. 401) დაიტევება და იგალობება როც აინებებს უპირატესი (იხ. მარხვანი 1901 წ. მარკოზის თავები, 12 უკან).


(20) - ხარების დღესასწაულის საღამოს აღესრულება მცირე სერობა კანონის გარეშე (იხ. მარხვანი 1901 წ. მარკოზის თავები, 14 წინა).


(21) - წმ. მარიამ მეგვიპტელის კანონი 11.04-ის თვენის წმიდის კანონთან ერთად. იხ. შენიშვნა (19).


 

დიდი მარხვის ჟამებზე სახარება-ოთხთავის წაკითხვის შესახებ


ტიპიკონი განსაკუთრებულ მნიშვნელობას ანიჭებს ოთხივე სახარების წაკითხვას ვნების შვიდეულის ორშაბათს, სამშაბათს და ოთხშაბათს ჟამებზე. ამასთან, იმის გათვალისწინებით, რომ ტიპიკონით დადგენილი ოთხივე მახარებლის სახარების წაკითხვა ჟამებზე ვნების შვიდეულის პირველი სამი დღის განმავლობაში მნიშვნელოვნად ზრდის ამ დღეების საღმრთო მსახურების ხანგრძლივობას. უძველესი დროიდან ზოგიერთი ადგილობრივი ეკლესიის ეკლესია-მონასტრებში დაწესდა პირველი სამი სახარების კითხვა ექვსი შვიდეულის ჟამებზე.


დღევანდელი პრაქტიკის გათვალისწინებით, ჩვენ გთავაზობთ სახარების მონაკვეთების განაწილების შესაძლო ვარიანტებს დიდი მარხვის II-VI შვიდეულებისა და VI შვიდეულის ჟამებზე კითხვისთვის.

 

სახარება-ოთხთავის წაკითხვის რიგი
დიდი მარხვის II-VI შვიდეულების ოთხშაბათს და პარასკევს ჟამებზე


II შვიდეული


ოთხშაბათი პარასკევი
III ჟამი:
მთ. 1:1-4:17 (დას. 1-8).
III ჟამი:
მთ. 10:9-12:30 (დას. 35-46).
VI ჟამი:
მთ. 4:18-7:11 (დას. 9-20).
VI ჟამი:
მთ. 12:30-14:13 (დას. 47-57).
IX ჟამი:
მთ. 7:12-10:8 (დას. 21-34).
IX ჟამი:
მთ. 14:14-17: (დას. 58-70).

III შვიდეული


ოთხშაბათი პარასკევი
III ჟამი:
მთ. 17:10-20:16 (დას. 71-80).
III ჟამი:
მთ. 25:1-26:56 (დას. 104-108).
VI ჟამი:
მთ. 20:17-22:22 (დას. 81-90).
VI ჟამი:
მთ. 26:57-28:20 (დას. 109-116).
IX ჟამი:
მთ. 22:23-24:51 (დას. 91-103).
IX ჟამი:
მკ. 1:1-3:119 (დას. 1-12).

IV შვიდეული


ოთხშაბათი პარასკევი
III ჟამი:
მკ. 3:20-6:7 (დას. 13-22).
III ჟამი:
მკ. 10:17-12:27 (დას. 45-55).
VI ჟამი:
მკ. 6:7-8:10 (დას. 23-32).
VI ჟამი:
მკ. 12:28-4:42 (დას. 56-64).
IX ჟამი:
მკ. 8:11-10:16 (დას. 33-44).
IX ჟამი:
მკ. 14:43-16:20 (დას. 65-71).

V შვიდეული


ოთხშაბათი პარასკევი
III ჟამი:
ლკ. 1:1-2:20 (დას. 1-5).
III ჟამი:
ლკ. 7:1-8:39 (დას. 29-38).
VI ჟამი:
ლკ. 2:20-4:36 (დას. 6-15).
VI ჟამი:
ლკ. 8:40-10:15 (დას. 39-50).
IX ჟამი:
ლკ. 4:37-7:1 (დას. 16-28).
IX ჟამი:
ლკ. 10:16-12:1I (დას. 51-62).

VI შვიდეული


ოთხშაბათი პარასკევი
III ჟამი:
ლკ. 12:2-13:35 (დას. 63-73).
III ჟამი:
ლკ. 19:29-21:36 (დას. 96-107).
VI ჟამი:
ლკ. 14:1-17:4 (დას. 74-83).
VI ჟამი:
ლკ. 21:37-23:1 (დას. 108-109).
IX ჟამი:
ლკ. 17:3-19:28 (დას. 84-95).
IX ჟამი:
ლკ. 23:2-24:53 (დას. 110-114).

 

სახარება-ოთხთავის წაკითხვის რიგი
დიდი მარხვის ყოველდღე II-VI შვიდეულების ჟამებზე


II შვიდეული


ორშაბათი სამშაბათი ოთხშაბათი
III ჟამი:
მთ. 1:1-2:23 (დას. 1-4).
III ჟამი:
მთ. 5:20-6:21 (დას. 12-17).
III ჟამი:
მთ. 9:1-10:8 (დას. 29-34).
VI ჟამი:
მთ. 3:1-4:17 (დას. 5-8).
VI ჟამი:
მთ. 6:22-7:21 (დას. 18-22).
VI ჟამი:
მთ. 10:9-11:30 (დას. 35-43).
IX ჟამი:
მთ. 4:18-5:19 (დას. 9-11).
IX ჟამი:
მთ. 7:21-9:1 (დას. 23-28).
IX ჟამი:
მთ. 12:1-12:30 (დას. 44-46).
ხუთშაბათი პარასკევი  
III ჟამი:
მთ. 12:30-13:3 (დას. 47-49).
III ჟამი:
მთ. 14:1-14:34 (დას. 57-59).
 
VI ჟამი:
მთ. 13:4-13:43 (დას. 50-54).
VI ჟამი:
მთ. 14:35-15:39 (დას. 60-64).
 
IX ჟამი:
მთ. 13:44-13:58 (დას. 55-56).
IX ჟამი:
მთ. 16:1-17:- (დას. 65-70).
 

III შვიდეული


ორშაბათი სამშაბათი ოთხშაბათი
III ჟამი:
მთ. 17:10-18:4 (დას. 71-73).
III ჟამი:
მთ. 20:17-20:34 (დას. 81-82).
III ჟამი:
მთ. 22:1-22:22 (დას. 89-90).
VI ჟამი:
მთ. 18:1-18:20 (დას. 74-75).
VI ჟამი:
მთ. 21:1-21:22 (დას. 83-84).
VI ჟამი:
მთ. 22:23-23:12, (დას. 91-93).
IX ჟამი:
მთ. 18:18-20:16 (დას. 76-80).
IX ჟამი:
მთ. 21:23-21:46 (დას. 85-88).
IX ჟამი:
მთ. 23:13-23:39 (დას. 94-96).
ხუთშაბათი პარასკევი  
III ჟამი:
მთ. 24:1-24:13 (დას. 97-98).
III ჟამი:
მთ. 25:14-25:46 (დას. 105-106).
 
VI ჟამი:
მთ. 24:13-24:28 (დას. 99).
VI ჟამი:
მთ. 26:1-26:75 (დას. 107-109).
 
IX ჟამი:
მთ. 24:27-25:13 (დას. 100-104).
IX ჟამი:
მთ. 27:1-28:20 (დას. 110-116).
 

IV შვიდეული


ორშაბათი სამშაბათი ოთხშაბათი
III ჟამი:
მკ. 1:1-1:35 (დას. 1-5).
III ჟამი:
მკ. 3:20-4:23 (დას. 13-16).
III ჟამი:
მკ. 7:24-810 (დას. 30-32).
VI ჟამი:
მკ. 1:335-2:22 (დას. 6-9).
VI ჟამი:
მკ. 4:24-6:7 (დას. 17-22).
VI ჟამი:
მკ. 8:11-9:9 (დას. 33-38).
IX ჟამი:
მკ. 2:23-3:19 (დას. 10-12).
IX ჟამი:
მკ. 6:7-7:24 (დას. 23-29).
IX ჟამი:
მკ. 9:10-10:16 (დას. 39-44).
ხუთშაბათი პარასკევი  
III ჟამი:
მკ. 10:17-10:52 (დას. 45-48).
III ჟამი:
მკ. 12:28-13:23 (დას. 56-60).
 
VI ჟამი:
მკ. II:1-11:26 (დას. 49-51).
VI ჟამი:
მკ. 13:24-14:42 (დას. 61-64).
 
IX ჟამი:
მკ. 11:27-12:27 (დას. 52-55).
IX ჟამი:
მკ. 14:43-16:20 (დას. 65-71).
 

V შვიდეული


ორშაბათი სამშაბათი ოთხშაბათი
III ჟამი:
ლკ. 1:1-2:20 (დას. 1-5).
III ჟამი:
ლკ. 4:16-4:36 (დას. 13-15).
III ჟამი:
ლკ. 6:24-7:1 (დას. 25-28).
VI ჟამი:
ლკ. 2:20-3:18 (დას. 6-9).
VI ჟამი:
ლკ. 4:37-5:32 (დას. 16-20).
VI ჟამი:
ლკ. 7:1-7:35 (დას. 29-32).
IX ჟამი:
ლკ. 3:19-4:15 (დას. 10-12).
IX ჟამი:
ლკ. 5:33-6:23 (დას. 21-24).
IX ჟამი:
ლკ. 7:36-8:15 (დას. 33-35).
ხუთშაბათი პარასკევი  
III ჟამი:
ლკ. დას. 36-38 (8:16-8:39).
III ჟამი:
ლკ. 9:57-10:15 (დას. 49-50).
 
VI ჟამი:
ლკ. დას. 39-44 (8:40-9:27).
VI ჟამი:
ლკ. 10:16-1I:13 (დას. 51-56).
 
IX ჟამი:
ლკ. დას. 45-48 (9:28-9:56).
IX ჟამი:
ლკ. 11:14-12:1 (დას. 57-62).
 

VI შვიდეული


ორშაბათი სამშაბათი ოთხშაბათი
III ჟამი:
ლკ. 12:2-12:48 (დას. 63-68).
III ჟამი:
ლკ. 14:1-14:35 (დას. 74-77).
III ჟამი:
ლკ. 17:3-17:25 (დას. 84-86).
VI ჟამი:
ლკ: 12:48-132. (დას. 69-70).
VI ჟამი:
ლკ. 15:1-16:9 (დას. 78-80).
VI ჟამი:
ლკ. 17:26-18:14 (დას. 87-89).
IX ჟამი:
ლკ. 13:10-13:35 (დას. 71-73).
IX ჟამი:
ლკ. 16:10-17:4 (დას. 81-83).
IX ჟამი:
ლკ. 18:15-19:28 (დას. 90-95).
ხუთშაბათი პარასკევი  
III ჟამი:
ლკ. 19:29-19:48 (დას. 96-98).
III ჟამი:
ლკ. 21:5-21:36 (დას. 104-107).
 
VI ჟამი:
ლკ. 20:1-20:26 (დას. 99-101).
VI ჟამი:
ლკ. 21:37-23:1 (დას. 108-109).
 
IX ჟამი:
ლკ. 20:27-21:4 (დას. 102-103).
IX ჟამი:
ლკ. 23:2-24:53 (დას. 110-114).
 

 

სახარება-ოთხთავის წაკითხვის რიგი
დიდი მარხვის მხოლოდ VI შვიდეულში ჟამებზე


ორშაბათი სამშაბათი ოთხშაბათი
III ჟამი:
მთ. 1:1-6:21 (დას. 1-17).
III ჟამი:
მთ. 16:13-21:17 (დას. 67-83).
III ჟამი:
მკ. 1:11-6:45 (დას. 1-25).
VI ჟამი:
მთ. 6:22-11:26 (დას. 18-42).
VI ჟამი:
მთ. 21:18-25:30 (დას. 84-105).
VI ჟამი:
მკ. 6:45-I1:26 (დას. 26-51).
IX ჟამი:
მთ. 11:27-16:12 (დას. 43-66).
IX ჟამი:
მთ. 25:31-28:20 (დას. 106-116).
IX ჟამი:
მკ. 11:27-16:20 (დას. 52-71).
ხუთშაბათი პარასკევი  
III ჟამი:
ლკ. 1:1-4:44 (დას. 1-16).
III ჟამი:
ლკ. 12:2-16:18 (დას. 63-82).
 
VI ჟამი:
ლკ. 5:1-8:39 (დას. 17-38).
VI ჟამი:
ლკ. 16:19-21:11 (დას. 83-105).
 
IX ჟამი:
ლკ. 8:40-12:I (დას. 39-62).
IX ჟამი:
ლკ. 21:12-24:53 (დას. 106-114).
 

 

თუ VI შვიდეულში დაემთხვევა ხარების ან ეკლესიის დღესასწაული,
მაშინ სახარება-ოთხთავის წაკითხვა შესაძლებელია ოთხ დღეში


I დღე II დღე
III ჟამი:
მთ. 1:1-8:113 (დას. 1-25).
III ჟამი:
მთ. 19:16-24:35 (დას. 79-101).
VI ჟამი:
მთ. 8:14-13:30 (დას. 26-52).
VI ჟამი:
მთ. 24:36-28:20 (დას. 102-116).
IX ჟამი:
მთ. 13:31-19:15 (დას. 53-78).
IX ჟამი:
მკ. 1:1-9:16 (დას. 1-39).
III დღე IV დღე
III ჟამი:
მკ. 9:17-16:20 (დას. 40-71).
III ჟამი:
ლკ. 10:1-14:24 (დას. 50-76).
VI ჟამი:
ლკ. 1:1-5:339 (დას. 1-21).
VI ჟამი:
ლკ. 14:25-20:26 (დას. 77-101).
IX ჟამი:
ლკ. 6:1-9:62 (დას. 22-49).
IX ჟამი:
ლკ. 20:27-24:53 (დას. 102-114).

 

ვნების შვიდეულის ორშაბათს, სამშაბათს და ოთხშაბათს
სახარება-ოთხთავი წაიკითხება III, VI და IX ჟამებზე


სახარება-ოთხთავის კითხვა იწყება III და IX ჟამებზე, ჟამის ღმრთისმშობლისას შემდეგ, ხოლო VI ჟამზე - საწინასწარმეტყველოსა და II წარდგომის შემდეგ. სულ არის სახარება-ოთხთავის 9 საკითხავი.


ტიპიკონის მითითებით, მათეს, მარკოზისა და იოანეს სახარებათაგან თითოეული იყოფა ორ ნაწილად, ხოლო ლუკას სახარება სამ ნაწილად. ამ მითითების შესაბამისად, საკითხავები შეიძლება დაიყოს შემდეგნაირად


ორშაბათი სამშაბათი ოთხშაბათი
III ჟამი:
მთ. 1:1-16:12 (დას. 1-66).
III ჟამი:
მკ. 9:17-16:20 (დას. 40-71).
III ჟამი:
ლკ. 16:19-24:53 (დას. 83-114).
VI ჟამი:
მთ. 16:13-28:20 (დას. 67-116).
VI ჟამი:
ლკ. 1:1-8:39 (დას. 1-38)
VI ჟამი:
ინ. 1:1-7:36 (დას. 1-26).
IX ჟამი:
მკ. 1:1-9:16 (დას. 1-39).
IX ჟამი:
ლკ. 8:40-16:18 (დას. 39-82).
IX ჟამი:
ინ. 7:37-13:32. (დას. 27-46).

თუ მათეს, მარკოზისა და ლუკას სახარებები ადრე იქნა წაკითხული (VI შვიდეულში), მაშინ იოანეს სახარება ვნების შვიდეულში უნდა წაიკითხოს ამ თანმიმდევრობით


ორშაბათი სამშაბათი ოთხშაბათი
III ჟამი:
ინ. 1:1-2:25 (დას. 1-7).
III ჟამი:
ინ. 6:14-7:13 (დას. 19-25).
III ჟამი:
ინ. 9:39-10:42 (დას. 35-38).
VI ჟამი:
ინ. 3:1-4:46 (დას. 8-12).
VI ჟამი:
ინ. 7:114-8:30 (დას. 26-30).
VI ჟამი:
ინ. 11:1-12:18 (დას. 39-41).
IX ჟამი:
ინ. 4:47-6:13 (დას. 13-18).
IX ჟამი:
ინ. 8:31-9:38 (დას. 31-34).
IX ჟამი:
ინ. 12:19-13:32 (დას. 42-46).

როდესაც ახალი მახარებლის საკითხავი უნდა იქნეს წაკითხული, მაშინ ჟამის ღმრთისმშობლის შემდეგ წარმოითქმება ასამაღლებელი „ღირს ყოფად ჩუენდა სმენად წმიდისა სახარებისა...“ ხოლო როდესაც მოპყვება მეორე ან მესამე საკითხავი იმავე მახარებელისა, მაშინ ეს ასამაღლებელი არ წარმოითქმება, არამედ მხოლოდ „სიბრძნით, აღემართენით და ისმინეთ წმიდისა სახარებისაი...“.